Со овој текст ја истражувам долговечноста на животните како радикално нарушување на ограничувачката капиталистичка идеологија базирана на процеси вградени во временска рамка во рамка на марксистичка структурна теорија – класична верзија – како системска теорија.
Црпејќи од класичниот марксизам, од марксистичката системска структурна теорија, марксистичката еколошка критика како и обидите од постструктуралистичкиот приод, пробувам да ги дефинирам животинските темпоралности_времености како отпорни на логиките на забрзување, екстракција и биополитичка контрола својствени за репродукцијата на капиталот. Преку анализа на текстуални структурации од текстовите на Маркс, Енгелс, Луксембург, Грамши, Плеханов, Бенџамин, Хоркхајмер и Адорно, Алтузер со Пуланцас, Фуко, Мур, Харавеј, Харви, со оваа критика предлагам дека временските ритми отелотворени од долговечните видови е очигледно и научно дека ја предизвикуваат антропоцентричната капиталистичка рамка, отворајќи патишта за антиантропоцентрична, мултивидова критика на политичката економија – комбинација од еволуција на видовите и когнитивното пореметување третирано како капитализам.
„Био-ритам и долговечност наспроти забрзана капиталистичка експлоатација“
Самата идеја за долговечност кај животните се спротивставува на капиталистичката идеологија – ограничена во циклусот на репродукција со забрзување на времето – темпоралност – во својот корен, бидејќи отелотворува ритам и времетраење кои што ја одбиваат логиката на забрзана експлоатација.
Капитализмот, како што го теоретизирале Маркс и подоцнежните мислители како Луксембург и Харви, метастазира врз основа на компресија на времето: Забрзување на производствените циклуси, намалување на времето на обрт и интензивирање на трудот. Времето станува капитал – апстрактен, линеарен и подложен на квантификувани мерки. Спротивно на тоа, природната долговечност на видовите – ефект на еволуцијата – регенеративност – како што е гренландската ајкула, која може да живее до 500 години или бавните репродуктивни циклуси на слоновите и китовите, претставуваат поинаква, речиси циклична и неапстрактна темпоралност – вградена во екосистемите, а не во пазарите.
Начин на производство како основна структура: Општеството е фундаментално структурирано од начинот на производство, како: Производствени сили + односи во производството. Оваа структура не е флуидна или дискурзивно конструирана како што тврдат постструктуралистите, туку е материјално одредена.
Секоја општествена формација е дефинирана од нејзиниот доминантен начин: Феудализам, капитализам, социјализам, и тн. Пример: Капитализмот е структуриран преку приватна сопственост на средствата за производство и експлоатација на наемна работна сила и суровини од природата и животните сфатени како суровина за капиталистичката агресија, што создава вишок вредност со цел акумулација на капитал.
Тука, можеме да се повикаме на критиката што ја нуди франкфуртската школа, особено во размислувањата на Адорно и Хоркхајмер за природата и доминацијата во „Дијалектика на просветителството“. Либералното просветителство, тврдат тие, преку инструментален разум, се обидело да доминира и да ја класифицира природата, правејќи ја предмет на експлоатација. Во капиталистичката либерална модерност, оваа доминација го достигнува својот апогеј – врв – кулминација: Дури и темпоралностите на самиот живот се подредени на барањата на акумулацијата.
Долговечноста, бавноста и нерепродуктивните интервали кај нечовечките видови се пречки во оваа матрица. Тие претставуваат биолошки форми кои не можат лесно да се оптимизираат за профит, не можат да се трансформираат во вредност со темпото што го бара капиталот.
Покрај тоа, капиталистичкиот биополитички режим, како што го опиша Фуко, е изграден околу управување со популациите – и човечки и животински – преку контрола врз раѓањето, смртта и продуктивноста_репродуктивноста. Индустриското масовно убивање во кланиците го скратува животниот век на животните не само преку колење, туку и преку генетска модификација дизајнирана да ги забрза стапките на раст. Ова е временското насилство на капиталот: Систематското негирање на природната долговечност во корист на непосредната екстракција на вишоци. Животните кои живеат подолго или се репродуцираат побавно се сметаат за неефикасни или дури и за заканувачки за первертираната логика на капиталот.
Контрадикција и преопределување – без постструктурално лизгање:
„Контрадикциите помеѓу силите на производството и односите во производство се двигател на промените“
Раната идеја на Алтузер за структурна каузалност одбегнува да го третира општеството како одраз, битие кон битие, читај, субјект кон субјект, наместо тоа го чита како структурирано во доминација: некои контрадикции се главни, други секундарни. Ова овозможува комплексност без да се запаѓа во релативизам. Ако се земе доминацијата на човек кон животно или како доминација на едно битие врз друго, тогаш формулата функционира.
Репродукција на системот: Клучната загриженост е како капиталистичките структури се репродуцираат себеси: преку институции – училишта, медиуми, семејство – војска, полиција – државни апарати и идеолошки државни апарати како што напиша Алтузер, но без да се отклонува во релативизмот на постструктурализамот. Според тоа, општествената репродукција е системска и не е центрирана на агенти.
„Долговечните видови се сведени на капиталистичко геноцидно истребување“
Џејсон В. Мур објаснува дека капитализмот не само што ја експлоатира природата, туку ја организира како евтин ресурс – „евтин живот“ според него. Долговечноста кај животните претставува отпор кон тоа да бидат „евтини“. Тој инсистира на временски скали кои не можат да се забрзаат или компресираат без еколошки колапс, како што е потврдено во кризата со прекумерен риболов каде што долговечните видови се сведени на капиталистичко геноцидно истребување, затоа што на пример типот риба – сина туна, не може да се регенерира со стапката на обрт при капиталистичката експлоатација на животните и екстракцијата на мртов капитал стврднат во хартиена невредност.
На структурно ниво, ова нарушување на капиталистичката идеологија фундирана во временските отсечки на ултрабрз обрт на капиталот, преку животинската долговечност исто и кај крави, свињи, пилиња, резонира со концептот на Валтер Бенјамин за месијанско време во неговите „Тези за филозофијата на историјата“. Бенјамин повикува на прекин од хомогеното, празно време на буржоаскиот историцизам – време што ја отсликува капиталистичката темпоралност – во корист на jetztzeit (сега_време), кое ја разбива линеарната прогресија и го искупува потиснатото минато. Во темпоралностите отелотворени од животните – нивниот продолжен животен век, нивните меѓугенерациски континуитети надвор од стоковната форма – можеме да видиме форма на екосистемско, вистинско регенеративно природно месијанско време што се спротивставува на асимилацијата во капиталистичкото време.
Модел на база-надградба-суперструктура со структурна взаемно зависна испреплетена каузалност:
Економската база – производствените сили и односи – ја одредуваат структурата над базата, надградбата – држава, закон, идеологија, култура – но преку структурно посредништво, а не механичка рефлексија. Како што појасни Енгелс: базата е „крајно определувачка инстанца“, но надградбите исто така вршат реципрочно влијание, но во рамки на границите. Ова обезбедува системска каузалност: системот се репродуцира себеси преку структурирање на своите компоненти во функционален однос со целината.
Од перспектива на културен марксизам, овој увид бара да ја прошириме нашата критика надвор од човечката сфера и да препознаеме дека:
„Борбата против капиталистичката темпоралност мора да биде и еколошка и борба на повеќе видови“
Како што сугерира Дона Харавеј, мора да ја негуваме способноста за одговор низ линиите на видовите, ангажирајќи се со сложените времености на другите суштества, наместо да ги потчинуваме на потребите на капиталот кој што е ставен во безгранично движење во бесконечен циклус за акумулација без контрола и лимит. Повикот на Грамши за „војна на позиции“ – да го препрочитаме во ек на климатска фосилна катастрофа, каде, војната се води не само во фабриките и училиштата, туку и во шумите, океаните и местата за размножување, каде што капиталистичкото време го достигнува лимитот то ест бесмисленоста на резонот на капиталистички абсурдната, изнасилена војна со сопствените ограничувања.
Фосилната индустриска револуција не само што ги промени ритмите на човековата работа, таа исто така иницираше нов временски режим за животните, претворајќи ги во живи машини. Марксовата анализа на машините во „Капитал“, Том 1, може да се прошири овде: Животните во индустриското земјоделство се третираат како биолошки автомати чии природни темпоралности се пречки што треба да се надминат преку технолошка интервенција. Во оваа смисла, симболичниот и материјален удар врз долговечноста од страна на фантазијата на капиталистите за целосна доминација над времето, е без преседан.Така, долговечноста на животните го нарушува капиталистичкото одржување темпо – скратено од темпоралност – како идеологија со контрадикторностите во формите на живот кои што не можат да се подредат под императивите на забрзување, пресврт и бесконечна репродукција на вредноста. Препознавајќи ги и усогласувајќи се со овие алтернативни темпомати, марксистичката теорија може да ја продлабочи својата еколошка критика и да создаде сојузи со живите сили кои, по самата своја природа, се спротивставуваат на апстракциите на темпото и насилството дефинирани од капиталот.
Кирил Минанов
писател :: пат околу светот за 600 дена :: комунист. марксист. атеист. феминист. квир сојузник. веган. свесност за депресија :: дипл. ел. инг. и полиглот ::
Клучни синтагми и зборови:
Долговечност кај животни, капитализам, структурализам, класичен марксизам како системска теорија, временост – темпоралност – темпо – темпомат/автомат, екологија, антиантропоцентризам, кл. свест, културен марксизам, постструктурализам.
…
Литература
Карл Маркс: Капитал Том 1/2/3 и Grundrisse – основа на системската критика на политичката економија.
Фридрих Енгелс: Анти-Диринг, писма што ја разјаснуваат базата-суперструктурата.
Антонио Грамши, Избор од затворските тетратки, 1971.
Роза Луксембург, текстови.
Георги Плеханов: Улогата на поединецот во историјата – рана одбрана на структурното преддефинирање.
Луј Алтузер – рани дела: За Маркс, Читање на капиталот, 1965 – структурна каузалност, репродукција.
Никос Пуланцас: Политичка моќ и општествени класи, 1973 – го применува структурниот марксизам на државата.
Дејвид Харви, Состојбата на постмодернизмот: Истражување за потеклото на културните промени, 1989.
Макс Хоркхајмер и Теодор В. Адорно, Дијалектика на просветителството, 2002.
