{"id":11375,"date":"2022-12-23T09:50:45","date_gmt":"2022-12-23T08:50:45","guid":{"rendered":"https:\/\/glasniidei.mk\/?p=11375"},"modified":"2022-12-31T18:42:11","modified_gmt":"2022-12-31T17:42:11","slug":"rufat-jashari-per-radikalizmin-avangard","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/glasniidei.mk\/?p=11375","title":{"rendered":"Rufat Jashari: \u201cP\u00ebr radikalizmin avangard\u201d"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"726\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920-1024x726.jpg\" alt=\"\u201e\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a\u201c, 1920, \u043c\u0430\u0441\u043b\u043e \u043d\u0430 \u043f\u043b\u0430\u0442\u043d\u043e, \u0411\u043e\u0440\u0438\u0441 \u041c\u0438\u0445\u0430\u0458\u043b\u043e\u0432\u0438\u0447 \u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432\" class=\"wp-image-11351\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920-1024x726.jpg 1024w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920-300x213.jpg 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920-768x545.jpg 768w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920-150x106.jpg 150w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920-696x494.jpg 696w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920-1068x758.jpg 1068w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a-\u043e\u0434-\u0411\u043e\u0440\u0438\u0441-\u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432-1920.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u201e\u0411\u043e\u043b\u0448\u0435\u0432\u0438\u043a\u201c, 1920, \u043c\u0430\u0441\u043b\u043e \u043d\u0430 \u043f\u043b\u0430\u0442\u043d\u043e, \u0411\u043e\u0440\u0438\u0441 \u041c\u0438\u0445\u0430\u0458\u043b\u043e\u0432\u0438\u0447 \u041a\u0443\u0441\u0442\u043e\u0434\u0438\u0435\u0432<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>&#8220;Tallje&#8221; mund t\u00eb mos jet\u00eb p\u00ebrshkrimi m\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm i qasjes ndaj individ\u00ebve q\u00eb p\u00ebrkrahin idet\u00eb avangarde n\u00eb qarqet e krahut &nbsp;majtist\u00eb, por me kalimin e koh\u00ebs, edhe si, m\u00eb ka irrituar mua q\u00eb edhe &nbsp;majtist\u00ebt &#8220;me manire miq\u00ebsor\u00eb&#8221; p\u00ebrcjellin komentet e tyre n\u00ebn\u00e7muese me t\u00eb qeshura t\u00eb zhurmshme, ose pyetje t\u00eb dukshme dhe mosbesim, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb lidhje me paraqitjen e strategjive fokaliste, historis\u00eb, sukseseve apo d\u00ebshtimeve t\u00eb zbatimit t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Mendimtar\u00ebt dhe analist\u00ebt ideologjik\u00eb sot pohojn\u00eb se epoka e avangard\u00ebs ka p\u00ebrfunduar q\u00eb nj\u00ebqind vjet m\u00eb par\u00eb dhe se n\u00eb bot\u00ebn ku jetojm\u00eb nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr &#8220;ide qesharake, t\u00eb papjekura militante&#8221; q\u00eb nuk do t\u00eb rezultonin gj\u00eb tjet\u00ebr, ve\u00e7se shkat\u00ebrrim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, k\u00ebshtu q\u00eb&nbsp; intelektual\u00ebt socialist\u00eb, q\u00eb v\u00ebrtet ndjejn\u00eb dhe besojn\u00eb se roli i tyre \u00ebsht\u00eb, t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb analiz\u00ebn historike, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb konstatojn\u00eb situat\u00ebn reale t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebhequr popullin n\u00eb nj\u00eb drejtim autentik revolucionar, jan\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e rrall\u00eb, por, p\u00ebr fat t\u00eb keq, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e leht\u00eb t\u00eb dezertohen parimet sesa kufizimi i mendimit.<\/p>\n\n\n\n<p>Disa t\u00eb majtist\u00eb, jan\u00eb t\u00eb bindur n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb lart\u00eb se do ta \u201cmbivotojn\u00eb\u201d sistemin (q\u00eb bie fjala, se ata i shtyp m\u00eb shum\u00eb) q\u00eb ne student\u00ebt e fokalizmit na quajn\u00eb \u201cakademik\u00eb radikal\u00eb\u201d. Por, a nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb e men\u00e7ur t\u00eb zbathim dhe shkat\u00ebrrojm\u00eb \u00e7izmen e sistemit, sesa t\u00eb sh\u00ebnojm\u00eb n\u00eb p\u00ebrmbledhjet tona, &nbsp;sa her\u00eb na ka shkelur bota?<\/p>\n\n\n\n<p>Shoq\u00ebrimi vullnetar, spontaniteti, autenticiteti, vet\u00eb organizimi, demokracia e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, veprimi dhe diversioni jan\u00eb disa nga parimet dhe karakteristikat q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb avangard\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb shekullin e 19-t\u00eb, avangarda si ide politike u aplikua gjer\u00ebsisht si nj\u00eb definicion p\u00ebr \u00e7do grup q\u00eb perceptohej si nj\u00eb l\u00ebvizje, q\u00eb tentonte t\u00eb krijonte, ose t\u00eb k\u00ebrkonte nj\u00eb rrug\u00eb q\u00eb t\u00eb \u00e7onte n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb re, t\u00eb ardhshme, t\u00eb lir\u00eb. \u00cbsht\u00eb interesant fakti se, edhe disa nga gazetat e asaj periudhe q\u00eb konsideroheshin \u201cm\u00eb radikale\u201d mbanin titullin \u201cavangard\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Marksi, ndjesh\u00ebm ndryshon konotacionin duke paraqitur iden\u00eb se proletariati \u00ebsht\u00eb klasa e v\u00ebrtet\u00eb revolucionare, edhe pse termi &#8220;avangard\u00eb&#8221; nuk p\u00ebrmendet n\u00eb shkrimet e tij, ai p\u00ebrs\u00ebri shprehet se, pun\u00ebtor\u00ebt jan\u00eb t\u00eb mohuar dhe m\u00eb t\u00eb shtypur nga kapitalizmi, pra n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, ata nuk do t\u00eb kishin dhe nuk kan\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr t\u00eb humbur pas abolimit t\u00eb tij. Ideja e nj\u00eb &#8220;partie avangard\u00eb&#8221; q\u00eb u aktualizua n\u00eb shkrimet e Leninit n\u00eb vitin 1902, n\u00ebnkuptonte p\u00ebrgjigjen ndaj dhun\u00ebs me dhun\u00eb, n\u00eb inicimin dhe realizimin e nj\u00eb revolucioni.<\/p>\n\n\n\n<p>Termi &#8220;avangard\u00eb&#8221; \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt rezultat i shkrimeve t\u00eb teoricienit politiko-ekonomik dhe shoq\u00ebror francez, Sen-Simon, i cili njihet edhe si themeluesi i socializmit modern. Ashtu si ish-studenti dhe sekretari i tij (m\u00eb von\u00eb rivali) &#8211; Ogyst Kont, i cili ka shkruar n\u00eb prag t\u00eb Revolucionit Francez, nd\u00ebrsa n\u00eb thelb shtron pyetjen &#8220;\u00e7far\u00eb, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, shkoi mbrapsht?&#8221;. Pse tranzicioni nga nj\u00eb shoq\u00ebri mesjetare, feudale, katolike, n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri moderne, industriale, demokratike prodhoi nj\u00eb dhun\u00eb kaq t\u00eb madhe dhe dislokim social? Dhe p\u00ebrmes mendimeve t\u00eb tija, ai arrin n\u00eb p\u00ebrfundimin se, shoq\u00ebris\u00eb moderne i mungon \u00e7far\u00eb do&nbsp; force e kohezionit ideologjik, q\u00eb do t\u00eb kishte t\u00eb nj\u00ebjtin rol si kisha mesjetare, e cila &#8220;i jepte t\u00eb gjith\u00ebve ndjenj\u00ebn, e t\u00eb pasurit nj\u00eb vend t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb rendin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm shoq\u00ebror&#8221;. Sen-Simon gjithashtu pranohet si i pari q\u00eb ka konceptuar nocionin e vdekjes t\u00eb shtetit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Koncepti Leninist i vanguardizmit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb kontekstin e teoris\u00eb s\u00eb luft\u00ebs revolucionare leniniste, vangardizmi praktikon nj\u00eb strategji ku kuadrot m\u00eb progresive, t\u00eb vet\u00ebdijshme klasore dhe politikisht progresive t\u00eb proletariatit\/klas\u00ebs pun\u00ebtore, t\u00eb quajtur avangarda revolucionare, formojn\u00eb organizata p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr pjes\u00eb m\u00eb t\u00eb gjera t\u00eb klas\u00ebs pun\u00ebtore n\u00eb politika revolucionare, dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb manifestojn\u00eb fuqi politike proletare n\u00eb p\u00ebrplasjen me borgjezin\u00eb. Vangardizmi politik u popullarizua nga Lenini sipas konceptit t\u00eb Karl Kauckit, duke theksuar nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb grup revolucionar t\u00eb lidhur ngusht\u00eb, q\u00eb do t\u00eb zgjeronte ideologjin\u00eb n\u00eb rrethana t\u00eb ve\u00e7anta, an\u00ebtar\u00ebsimi do t\u00eb ishte plot\u00ebsisht i hapur, transparent.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb faz\u00ebn e par\u00eb, parti avangarde do t\u00eb ekzistonte p\u00ebr dy arsye: p\u00ebr t\u00eb protezhuar marksizmin dhe p\u00ebr t\u00eb larguar &#8220;vet\u00ebdijen e rreme&#8221; q\u00eb i \u00ebsht\u00eb imponuar proletariatit, nj\u00eb l\u00ebvizje q\u00eb synon t\u00eb ngrinte &#8220;amator\u00ebt&#8221; n\u00eb nivelin e revolucionar\u00ebve, dhe jo q\u00eb revolucionar\u00ebt t\u00eb sillen n\u00eb nivel amator.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"530\" height=\"720\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u041f\u043e\u0440\u0442\u0440\u0435\u0442-\u043d\u0430-\u0412\u043b\u0430\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440-\u041b\u0435\u043d\u0438\u043d.jpg\" alt=\"\u041f\u043e\u0440\u0442\u0440\u0435\u0442 \u043d\u0430 \u0412\u043b\u0430\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440 \u041b\u0435\u043d\u0438\u043d\" class=\"wp-image-11223\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u041f\u043e\u0440\u0442\u0440\u0435\u0442-\u043d\u0430-\u0412\u043b\u0430\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440-\u041b\u0435\u043d\u0438\u043d.jpg 530w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u041f\u043e\u0440\u0442\u0440\u0435\u0442-\u043d\u0430-\u0412\u043b\u0430\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440-\u041b\u0435\u043d\u0438\u043d-221x300.jpg 221w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/\u041f\u043e\u0440\u0442\u0440\u0435\u0442-\u043d\u0430-\u0412\u043b\u0430\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440-\u041b\u0435\u043d\u0438\u043d-150x204.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 530px) 100vw, 530px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u041f\u043e\u0440\u0442\u0440\u0435\u0442 \u043d\u0430 \u0412\u043b\u0430\u0434\u0438\u043c\u0438\u0440 \u041b\u0435\u043d\u0438\u043d<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Fokalizmi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sipas fokalist\u00ebve, aspak nuk \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb pritet derisa t\u00eb krijohen kushte ideale p\u00ebr t\u00eb ngritur nj\u00eb rebelim kund\u00ebr shtyp\u00ebsit, q\u00eb do t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb popullore kund\u00ebr shtyp\u00ebsit. N\u00eb fund t\u00eb fundit, vet\u00eb sfondi etimologjik i teoris\u00eb Foko, tregon se n\u00ebp\u00ebrmjet zbatimit t\u00eb veprimeve diversant\u00eb, nga nj\u00eb grup revolucionar\u00ebsh thell\u00ebsisht t\u00eb p\u00ebrkushtuar, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb mund t\u00eb nis\u00eb nj\u00eb rebelim n\u00eb shkall\u00eb &nbsp;m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, i cili do t\u00eb sh\u00ebrbente si fokus, dhe frym\u00ebzim p\u00ebr t\u00eb shtypurit t\u00eb bashk\u00ebngjiten, dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb analoge, rritja e luft\u00ebs guerile do t\u00eb merrte dimensione gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, dhe do t\u00eb evoluonte me shpejt\u00ebsi deri n\u00eb marrjen e pushtetit politik nga eksploatuesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Fokalizmi propagandon se ky lloj i formacioneve paraushtarake revolucionare zot\u00ebron kapacitetin dhe se ata vet\u00eb mund t\u00eb krijojn\u00eb kushtet e nevojshme p\u00ebr revolucion p\u00ebrmes veprimeve t\u00eb tyre avangarde dhe shembullit moral, Fokalizmi n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, m\u00eb s\u00eb shpeshti lidhet me kontributin revolucionar t\u00eb Fidel Kastros dhe Ernesto Guevar\u00ebs, m\u00ebnyr\u00ebn se si ata organizuan dhe realizuan luft\u00ebn revolucionare n\u00eb Kub\u00eb, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Afrik\u00ebn dhe Amerik\u00ebn Latine, b\u00ebma p\u00ebr t\u00eb cilat kam shkruar &#8220;gjat\u00eb e gjer\u00eb&#8221; n\u00eb periudh\u00ebn e kaluar. k\u00ebshtu q\u00eb me k\u00ebt\u00eb rast do t\u00eb theksoja, dhe do t\u00eb u referohesha l\u00ebvizjeve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Afrik\u00ebn dhe Amerik\u00ebn e Jugut, t\u00eb cilat n\u00eb fakt u frym\u00ebzuan nga suksesi i Revolucionit Kuban.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;Fronti p\u00ebr \u00c7lirimin e Mozambikut&#8221;<\/strong> ose m\u00eb mir\u00eb i njohur me akronimin FRELIMO, q\u00eb ishte nj\u00eb l\u00ebvizje popullore e fillimit t\u00eb viteve t\u00eb 60-ta q\u00eb m\u00eb von\u00eb u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb parti politike, q\u00ebllimi kryesor i s\u00eb cil\u00ebs ishte \u00e7lirimi\/pavar\u00ebsia e plot\u00eb nga \u00e7do autoritet portugez. Kronologjikisht, l\u00ebvizja kalon n\u00ebp\u00ebr disa forma ideologjike, por m\u00eb e habitshme \u00ebsht\u00eb periudha e pas vitit 1968, kur FRELIMO priret gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb drejt marksizmit, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrkrah sovjet\u00ebve, kinez\u00ebve dhe p\u00ebrkrah ndihm\u00ebs q\u00eb organizata mori nga vendet skandinave.<\/p>\n\n\n\n<p>Samora Mishel (1933 \u2013 1986) konsiderohet si liderja e supozuar e FRELIMO-s, marksiste, feministe, lidere e cila u hoq, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb identike, dhe p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtat arsye si Tomas Sankara u ekzekutua, nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, n\u00eb vitin 1987, q\u00eb ishte bashk\u00ebkoh\u00ebs dhe mik i Mishel.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"334\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FRELIMO_logo.png\" alt=\"\u0417\u043d\u0430\u043c\u0435 \u043d\u0430 \u0424\u0440\u043e\u043d\u0442\u043e\u0442 \u0437\u0430 \u043e\u0441\u043b\u043e\u0431\u043e\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u041c\u043e\u0437\u0430\u043c\u0431\u0438\u043a\" class=\"wp-image-11350\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FRELIMO_logo.png 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FRELIMO_logo-269x300.png 269w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/FRELIMO_logo-150x167.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0417\u043d\u0430\u043c\u0435 \u043d\u0430 \u0424\u0440\u043e\u043d\u0442\u043e\u0442 \u0437\u0430 \u043e\u0441\u043b\u043e\u0431\u043e\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u041c\u043e\u0437\u0430\u043c\u0431\u0438\u043a<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Fronti Sandinist p\u00ebr \u00c7lirimin Komb\u00ebtar<\/strong> ose m\u00eb mir\u00eb i njohu si <strong>FSLN<\/strong> ka marr\u00eb emrin e revolucionarit Augusto Sandino, lider i rebelimeve kund\u00ebr pushtimit amerikan n\u00eb vitet 1930, dhe tashm\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1960, &nbsp;ilegalisht u formua l\u00ebvizja q\u00eb synonte t\u00eb p\u00ebrmbyste regjimin e Anastasio Somoza, veprimet guerile kund\u00ebr sistemit u intensifikuan gjat\u00eb viteve 70 dhe kulmuan n\u00eb vitin 1979, duke i hequr pushtetin Somoz\u00ebs, n\u00ebn drejtimin e Daniel Orteg\u00ebs. L\u00ebvizja u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb parti politike, iu n\u00ebnshtrua nj\u00eb s\u00ebr\u00eb p\u00ebrmbysjesh, por n\u00eb kontekstin e p\u00ebrcaktuar, ajo konsiderohet si nj\u00eb nga shembujt &nbsp;e shumt\u00eb avangard\u00eb, n\u00eb dukje dhe madje edhe me shenja m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta me Revolucionin <strong>Kuban.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sa p\u00ebr t\u00eb sqaruar, q\u00ebllimi i &#8220;shkret\u00ebtirkave&#8221; nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb glorifikim i verb\u00ebr i teoris\u00eb dhe pararoj\u00ebs s\u00eb Foko-s\u00eb, por nj\u00eb thirrje, nj\u00eb sugjerim, nj\u00eb propozim p\u00ebr t\u00eb studiuar arsyet dhe rrethanat q\u00eb i \u00e7uan revolucionar\u00ebt t\u00eb rrokin arm\u00ebt, meq\u00eb ra fjala, nuk po aludoj vet\u00ebm p\u00ebr tipin e zjarrt\u00eb, gazetat revolucionare dhe radio frekuencat luajt\u00ebn nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr shtyp\u00ebsit, shum\u00eb m\u00eb efektiv se \u00e7do plumb i shkrepur. Por p\u00ebrs\u00ebri si nj\u00eb shembull shum\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr do t\u00eb p\u00ebrmendja l\u00ebvizjen FRELIMO p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje arsyen e radikalizmit t\u00eb saj. Dometh\u00ebn\u00eb, propaganda e formave fillestare t\u00eb organizat\u00ebs, hasi n\u00eb d\u00ebnim dhe rezultoi n\u00eb nj\u00eb masak\u00ebr t\u00eb caktuar, aq t\u00eb eg\u00ebr sa an\u00ebtar\u00ebsia ka qen\u00eb e traumatizua, por edhe e revoltuar, duke kuptuar se me agjitacion paq\u00ebsor nuk do t\u00eb arrinin rezultatin e d\u00ebshiruar, dhe n\u00eb vitin 1964. revolucionar\u00ebt m\u00eb kompetent\u00eb ngrit\u00ebn rebelim t\u00eb armatosur kund\u00ebr autoriteteve portugeze.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_-1024x682.png\" alt=\"\u0417\u043d\u0430\u043c\u0435 \u043d\u0430 \u0421\u0430\u043d\u0434\u0438\u043d\u0438\u0441\u0442\u0438\u0447\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0444\u0440\u043e\u043d\u0442 \u0437\u0430 \u043d\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u043e \u043e\u0441\u043b\u043e\u0431\u043e\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0438\u043b\u0438 \u043f\u043e\u043f\u043e\u0437\u043d\u0430\u0442 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0424\u0421\u041b\u041d\" class=\"wp-image-11348\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_-1024x682.png 1024w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_-300x200.png 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_-768x512.png 768w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_-150x100.png 150w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_-696x464.png 696w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_-1068x712.png 1068w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Flag_of_the_FSLN.svg_.png 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0417\u043d\u0430\u043c\u0435 \u043d\u0430 \u0421\u0430\u043d\u0434\u0438\u043d\u0438\u0441\u0442\u0438\u0447\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0444\u0440\u043e\u043d\u0442 \u0437\u0430 \u043d\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u043e \u043e\u0441\u043b\u043e\u0431\u043e\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0438\u043b\u0438 \u043f\u043e\u043f\u043e\u0437\u043d\u0430\u0442 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0424\u0421\u041b\u041d <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Le t\u00eb mos perceptohet ky tekst si nj\u00eb ekzaltim i dehur i ndonj\u00eb misioni t\u00eb pamundur, por le t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb kujtes\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos ngacmuar shok\u00ebt, objekt studimi i t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb luft\u00ebrat guerile, taktikat, shkaqet dhe pasojat e tyre gjat\u00eb historis\u00eb. Ndoshta njohurit\u00eb e tyre nuk mund t\u00eb zbatohen sot, por idet\u00eb do t\u00eb jetojn\u00eb vazhdimisht t\u00eb p\u00ebrcjella brez pas brezi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00ebse nxitja e natyrshme e nj\u00eb analisti ideologjik p\u00ebr nj\u00eb revolucion avangard\u00eb ose nj\u00eb front gjithpopullor si nj\u00eb zgjidhje p\u00ebr t\u00eb shkat\u00ebrruar shtyp\u00ebsin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb iluzion, at\u00ebher\u00eb nuk do t\u00eb dija si t&#8217;i p\u00ebrkufizoja p\u00ebrpjekjet e aktivist\u00ebve q\u00eb p\u00ebrpiqen d\u00ebshp\u00ebrimisht t\u00eb gjejn\u00eb kompromis me &nbsp;sistemin, policia dhe ushtria e t\u00eb cilit jan\u00eb jopopullore.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rufat Jashari<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lexemi E. M.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrktheu E. M.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Redaktor\u00ebt e ide t\u00eb Z\u00ebshme nuk pajtohen domosdoshm\u00ebrisht me pik\u00ebpamjet e shprehura n\u00eb kolumn\u00eb.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"578\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che-1024x578.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10429\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che-1024x578.jpg 1024w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che-300x169.jpg 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che-768x434.jpg 768w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che-150x85.jpg 150w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che-696x393.jpg 696w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che-1068x603.jpg 1068w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Ruf-Che.jpg 1110w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Rufat Jashari, i lindur m\u00eb 1994, n\u00eb Kumanov\u00eb, z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i t\u00eb rinjve Rom t\u00eb paz\u00ebsh\u00ebm, socialist. Ai u diplomua n\u00eb Universitetin Sh\u00ebn Kirili dhe Metodi si m\u00ebsues historie. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb historian me interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb analizuar konfliktet ushtarake, gjat\u00eb shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb RSFJ-s\u00eb, Revolucionit Kuban, si dhe t\u00eb gjitha luft\u00ebrat majtiste p\u00ebr \u00e7lirim komb\u00ebtar, n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Ai \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs i l\u00ebvizjeve p\u00ebr emancipimin e t\u00eb padrejt\u00ebsuarve, n\u00eb baza t\u00eb ndryshme. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb person q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb fuzion t\u00eb shum\u00eb kulturave, shijeve n\u00eb muzik\u00eb dhe ideologjive t\u00eb majta, me njohuri minimale t\u00eb shum\u00eb gjuh\u00ebve. U angazhua n\u00eb k\u00ebrkime lidhur me gjenocidin e kryer ndaj rom\u00ebve gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore dhe mori pjes\u00eb n\u00eb zbatimin e shum\u00eb projekteve. Ai mbajti nj\u00eb s\u00ebr\u00eb ligj\u00ebratash nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn tem\u00eb, me synimin p\u00ebr t\u00eb avancuar arsimin e tij, dhe me idet\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr sa m\u00eb shum\u00eb t\u00eb rinj rom\u00eb n\u00eb spektrin e majt\u00eb politik.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Tallje&#8221; mund t\u00eb mos jet\u00eb p\u00ebrshkrimi m\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm i qasjes ndaj individ\u00ebve q\u00eb p\u00ebrkrahin idet\u00eb avangarde n\u00eb qarqet e krahut \u00a0majtist\u00eb, por me kalimin e koh\u00ebs, edhe si, m\u00eb ka irrituar mua q\u00eb edhe \u00a0majtist\u00ebt &#8220;me manire miq\u00ebsor\u00eb&#8221; p\u00ebrcjellin komentet e tyre n\u00ebn\u00e7muese me t\u00eb qeshura t\u00eb zhurmshme, ose pyetje t\u00eb dukshme dhe mosbesim, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb lidhje me paraqitjen e strategjive fokaliste, historis\u00eb, sukseseve apo d\u00ebshtimeve t\u00eb zbatimit t\u00eb tyre.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11350,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"","audio_file":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","filesize_raw":"","footnotes":""},"categories":[31],"tags":[69],"class_list":{"0":"post-11375","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-31","8":"tag-69"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11375"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11438,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11375\/revisions\/11438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11350"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}