{"id":10994,"date":"2022-10-19T10:00:00","date_gmt":"2022-10-19T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/glasniidei.mk\/?p=10994"},"modified":"2022-10-17T21:32:44","modified_gmt":"2022-10-17T19:32:44","slug":"%d1%81%d1%82%d0%b5%d1%84%d0%b0%d0%bd-%d0%bb%d1%83%d1%82%d0%be%d0%b2%d1%81%d0%ba%d0%b8-%d0%b7%d0%b0-%d0%b5%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b3%d0%b5%d0%bd%d1%81%d0%b8%d1%82%d0%b5-%d0%b5%d0%bb%d0%b5%d0%ba%d1%82","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/glasniidei.mk\/?p=10994","title":{"rendered":"\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d \u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438 \u0437\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u043d\u0441\u0438\u0442\u0435, \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0438\u043a\u0430\u0442\u0430 \/ Stefan Lutovski p\u00ebr energjensat, energjin\u00eb elektrike dhe energjetik\u00ebn"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"774\" height=\"732\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d-\u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438.png\" alt=\"\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d \u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438\" class=\"wp-image-11026\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d-\u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438.png 774w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d-\u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438-300x284.png 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d-\u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438-768x726.png 768w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d-\u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438-150x142.png 150w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d-\u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438-696x658.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 774px) 100vw, 774px\" \/><figcaption>\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d \u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>\u0418\u043d\u0442\u0435\u0440\u0432\u0458\u0443 \u0441\u043e \u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d \u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d \u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438 \u0435 \u0440\u043e\u0434\u0435\u043d \u0432\u043e 1993 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0432\u043e \u0411\u0438\u0442\u043e\u043b\u0430. \u0414\u0438\u043f\u043b\u043e\u043c\u0438\u0440\u0430\u043b \u043d\u0430 \u0424\u0430\u043a\u0443\u043b\u0442\u0435\u0442\u043e\u0442 \u0437\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u0442\u0435\u0445\u043d\u0438\u043a\u0430 \u0438 \u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u0441\u043a\u0438 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u0432\u043e \u0421\u043a\u043e\u043f\u0458\u0435, \u043a\u0430\u0434\u0435 \u0448\u0442\u043e \u0431\u0438\u043b \u0438 \u0434\u0435\u043c\u043e\u043d\u0441\u0442\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440 \u043f\u043e \u043f\u0440\u0435\u0434\u043c\u0435\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0434 \u0418\u043d\u0441\u0442\u0438\u0442\u0443\u0442\u043e\u0442 \u0437\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438 \u043c\u0430\u0448\u0438\u043d\u0438, \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0442\u043e\u0440\u0438 \u0438 \u0430\u043f\u0430\u0440\u0430\u0442\u0438 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u043f\u043e \u043f\u0440\u0435\u0434\u043c\u0435\u0442\u043e\u0442 \u0415\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u0442\u0435\u0440\u043c\u0438\u0441\u043a\u0430 \u043a\u043e\u043d\u0432\u0435\u0440\u0437\u0438\u0458\u0430. \u0420\u0430\u0431\u043e\u0442\u0435\u043b \u0438 \u0432\u043e \u0438\u043d\u0434\u0443\u0441\u0442\u0440\u0438\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0435\u043a\u0442\u043e\u0440 \u0432\u043e \u201e\u0421\u0435\u0432\u0435\u0440 \u0421\u0443\u0431\u043e\u0442\u0438\u0446\u0430\u201c, \u0435\u0434\u043d\u0430 \u043e\u0434 \u043d\u0430\u0458\u0441\u0442\u0430\u0440\u0438\u0442\u0435 \u0444\u0430\u0431\u0440\u0438\u043a\u0438 \u0437\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430 \u0432\u0440\u0442\u043b\u0438\u0432\u0438 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438 \u043c\u0430\u0448\u0438\u043d\u0438 \u0432\u043e \u0408\u0443\u0433\u043e\u0438\u0441\u0442\u043e\u0447\u043d\u0430 \u0415\u0432\u0440\u043e\u043f\u0430 \u043a\u043e\u0433\u0430 \u0438 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0435\u043b \u043a\u0430\u043a\u043e \u0442\u0435\u0440\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438 \u0438\u043d\u0436\u0435\u043d\u0435\u0440 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0435\u043a\u0442 \u0437\u0430 \u0440\u0435\u043f\u0430\u0440\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440 \u0432\u043e \u0445\u0438\u0434\u0440\u043e\u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0430 \u201e\u041a\u043e\u0437\u0458\u0430\u043a\u201c. \u041c\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u043b\u043d\u043e \u0435 \u0432\u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0435\u043d \u0432\u043e \u041b\u0430\u0431\u043e\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438 \u043c\u0430\u0448\u0438\u043d\u0438 \u043d\u0430 \u041a\u0430\u0442\u0435\u0434\u0440\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u043c\u0435\u0445\u0430\u0442\u0440\u043e\u043d\u0438\u043a\u0430 \u043f\u0440\u0438 \u0424\u0430\u043a\u0443\u043b\u0442\u0435\u0442\u043e\u0442 \u0437\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u0442\u0435\u0445\u043d\u0438\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u0423\u043d\u0438\u0432\u0435\u0440\u0437\u0438\u0442\u0435\u0442\u043e\u0442 \u0432\u043e \u0409\u0443\u0431\u0459\u0430\u043d\u0430 \u0438 \u0441\u0435 \u0431\u0430\u0432\u0438 \u0441\u043e \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u043e-\u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u0447\u043a\u0430 \u0434\u0435\u0458\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0432\u043e \u043f\u043e\u0434\u0440\u0430\u0447\u0458\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0430\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430 \u0438 \u043e\u043f\u0442\u0438\u043c\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043c\u0430\u0448\u0438\u043d\u0438 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0430\u0440\u043d\u043e \u043d\u0430\u0441\u043e\u0447\u0435\u043d\u0430 \u043a\u043e\u043d \u0430\u0432\u0442\u043e\u043c\u043e\u0431\u0438\u043b\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0438\u043d\u0434\u0443\u0441\u0442\u0440\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438 \u0432\u043e\u0437\u0438\u043b\u0430.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041d\u0438\u043a\u043e\u043b\u0430 \u0428\u0438\u043d\u0434\u0440\u0435: \u201e\u0421\u0442\u0435\u0444\u0430\u043d \u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438 \u0436\u0438\u0432\u0435\u0435 \u0432\u043e \u0409\u0443\u0431\u0459\u0430\u043d\u0430, \u0436\u0438\u0432\u0435\u0435\u043b \u0432\u043e \u0421\u043a\u043e\u043f\u0458\u0435 \u0438 \u0434\u043e\u0430\u0453\u0430 \u043e\u0434 \u0411\u0438\u0442\u043e\u043b\u0430. \u0411\u0435\u0448\u0435 \u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u0435\u043d \u0443\u0447\u0435\u0441\u043d\u0438\u043a <\/strong><strong>\u0432\u043e<\/strong><strong> \u0421\u0442\u0443\u0434\u0435\u043d\u0442\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043f\u043b\u0435\u043d\u0443\u043c \u0438 \u043f\u0440\u043e\u0442\u0435\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0448\u0442\u043e \u0458\u0430 \u0437\u0430\u043e\u043a\u0440\u0443\u0436\u0438\u0458\u0430 2014 <\/strong><strong>\u0438 2015<\/strong><strong> \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430. \u0421\u043c\u0435\u0442\u0430 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0441\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u0447\u043a\u0438<\/strong><strong>\u0442\u0435<\/strong><strong> \u0442\u0440\u0443\u0434\u043e\u0432\u0438 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0431\u0435\u0441\u043f\u043b\u0430\u0442\u043d\u0438 \u0438 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0430\u043f\u043d\u0438 <\/strong><strong>\u0441\u0435\u043a\u043e\u043c\u0443 \u043f\u043e \u043f\u0440\u0438\u043d\u0446\u0438\u043f\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043e\u0442\u0432\u043e\u0440\u0435\u043d \u043f\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u043f <\/strong><strong>\u0438 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0435\u0434\u043d\u0430\u043a\u0432\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0432\u043e \u043f\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u043f\u043e\u0442 \u0434\u043e \u0437\u043d\u0430\u0435\u045a\u0435 \u0438 \u043d\u043e\u0432\u0438 \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u0438 \u0441\u043e\u0437\u043d\u0430\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u0432\u0430\u0436\u0435\u043d<\/strong><strong> \u0435\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442<\/strong><strong> \u0437\u0430 \u043a\u043b\u0430\u0441\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0431\u043e\u0440\u0431\u0430. <\/strong><strong>\u0421\u0435 \u0437\u0430\u043b\u0430\u0433\u0430 \u0437\u0430 \u0443\u043a\u0438\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435<\/strong><strong> <\/strong><strong>\u0438\u043d\u0442\u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0443\u0430\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u043e\u043f\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0430\u0432\u0442\u043e\u0440\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u0430\u0432\u0430 \u0432\u043e \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0438 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430 \u043a\u043e\u0438 \u0433\u043e \u043f\u043e\u0442\u0442\u0438\u043a\u043d\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0438\u043d\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u0441\u043a\u0430 \u0438 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0430 \u043d\u0435\u0435\u0434\u043d\u0430\u043a\u0432\u043e\u0441\u0442 \u043f\u0440\u0435\u043a\u0443 \u043e\u0433\u0440\u0430\u043d\u0438\u0447\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0434\u0438\u0441\u0442\u0440\u0438\u0431\u0443\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0437\u043d\u0430\u0435\u045a\u0435. \u041e\u0442\u043a\u0440\u0438\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0440\u0437\u0430\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430 \u043c\u0435\u0453\u0443 \u043e\u043f\u0448\u0442\u0435\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c \u0438 \u043f\u043e\u043b\u0437\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0431\u0435\u043d\u0435\u0444\u0438\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0434 \u0442\u0435\u0445\u043d\u0438\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0435 \u0435 \u043e\u0434\u043b\u0438\u043a\u0430 \u043f\u0440\u0435\u043f\u043e\u0437\u043d\u0430\u0442\u043b\u0438\u0432\u0430 \u0437\u0430 \u0441\u0435\u043a\u043e\u0458 \u0438\u043d\u0436\u0435\u043d\u0435\u0440. \u041b\u0443\u0442\u043e\u0432\u0441\u043a\u0438<\/strong><strong> <\/strong><strong>\u0433\u043e \u043e\u0442\u0432\u043e\u0440\u0430&nbsp; \u043f\u0440\u0430\u0448\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u0437\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u045c\u0435 \u0441\u0435 \u043e\u0431\u0438\u0434\u0435 \u0434\u0430 \u043f\u043e\u0458\u0430\u0441\u043d\u0438 \u0434\u0435\u043b \u043e\u0434 \u043a\u043e\u043d\u0446\u0435\u043f\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u0432\u0440\u0437\u0430\u043d\u0438 \u0441\u043e \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0438\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0432\u043e \u043f\u0440\u0435\u0441\u0440\u0435\u0442 \u043d\u0430 \u043e\u0432\u0430\u0430 \u0437\u0438\u043c\u0430.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0421\u0432\u0435\u0442\u043e\u0442 \u0435 \u0432\u043e \u043a\u043b\u0438\u043c\u0430\u0442\u0441\u043a\u0430 \u0438<\/strong><strong> <\/strong><strong>\u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430 \u043a\u0440\u0438\u0437\u0430. \u041a\u043e\u043d\u0435\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441\u0438 (\u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u043d\u0441\u0438\u0442\u0435) \u0438 \u0431\u0435\u0441\u043a\u043e\u043d\u0435\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0436\u0435\u043b\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0442 \u043f\u043e\u0441\u0442\u043e\u0458\u0430\u043d\u043e \u0434\u0430 \u0458\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0437\u0443\u0432\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u043d\u0435\u0433\u043e\u0432\u0430 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442 \u0444\u043e\u0440\u043c\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u043a\u043e\u043d\u0442\u0440\u0430\u0434\u0438\u043a\u0446\u0438\u0458\u0430. \u0417\u0430 \u043f\u043e\u0447\u0435\u0442\u043e\u043a<\/strong><strong>,<\/strong><strong> \u043a\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0441\u043e\u043e\u0447\u0438 \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0442 \u0441\u043e \u043e\u0432\u043e\u0458 \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c \u2013 \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438 \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441\u0438 \u0437\u0430 \u0441\u043e\u0437\u0434\u0430\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430?\u201c<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0421. \u041b.: \u201e\u041d\u0435 \u0431\u0438 \u0440\u0435\u043a\u043e\u043b \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u043e\u0442 \u0435 \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438 \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441\u0438, \u0442\u0443\u043a\u0443 \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0432\u043e\u043b\u0435\u043d \u0431\u0440\u043e\u0458 \u0437\u0440\u0435\u043b\u0438 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u043e\u0431\u0435\u0437\u0431\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u043e\u0434\u0440\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0437\u0434\u0440\u0430\u0432\u0430 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u043d\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0435\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441\u0438 \u0441\u043e \u0446\u0435\u043b \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0438. \u0418 \u0444\u043e\u0441\u0438\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 (\u041e\u0418\u0415) \u0441\u0435 \u043a\u043b\u0430\u0441\u0438\u0444\u0438\u0446\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0432\u043e \u0433\u0440\u0443\u043f\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438 \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441\u0438, \u0430 \u0441\u0435\u043f\u0430\u043a \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043e\u0434 \u0441\u043e\u043d\u0446\u0435\u0442\u043e \u0458\u0430 \u0438\u043c\u0430 \u0432\u043e \u0438\u0437\u043e\u0431\u0438\u043b\u0441\u0442\u0432\u043e. \u041e\u0434 \u0442\u043e\u0458 \u0430\u0441\u043f\u0435\u043a\u0442, \u043d\u0435 \u043c\u043e\u0436\u0435\u043c\u0435 \u0434\u0430 \u0437\u0431\u043e\u0440\u0443\u0432\u0430\u043c\u0435 \u0437\u0430 \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433 \u043d\u0430 \u0440\u0430\u0441\u043f\u043e\u043b\u043e\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u0421\u0435\u043a\u043e\u0458\u0430 \u0441\u0435\u043a\u0443\u043d\u0434\u0430 \u0432\u043e \u0441\u043e\u043d\u0447\u0435\u0432\u043e\u0442\u043e \u0458\u0430\u0434\u0440\u043e \u0444\u0443\u0437\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u043e\u043a\u043e\u043b\u0443 620 \u043c\u0438\u043b\u0438\u043e\u043d\u0438 \u0442\u043e\u043d\u0438 \u0432\u043e\u0434\u043e\u0440\u043e\u0434 \u043f\u0440\u0438 \u0442\u0435\u043c\u043f\u0435\u0440\u0430\u0442\u0443\u0440\u0430 \u043e\u0434 \u043e\u043a\u043e\u043b\u0443 15 \u043c\u0438\u043b\u0438\u043e\u043d\u0438 \u00b0C \u043e\u0441\u043b\u043e\u0431\u043e\u0434\u0443\u0432\u0430\u0458\u045c\u0438 \u043e\u0433\u0440\u043e\u043c\u043d\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430, \u043d\u0435\u0437\u0430\u043c\u0438\u0441\u043b\u0438\u0432\u043e \u0437\u0430 \u043d\u0430\u0448\u0430\u0442\u0430 \u0438\u043d\u0442\u0443\u0438\u0442\u0438\u0432\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430 \u043f\u0435\u0440\u0446\u0435\u043f\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u043d\u0435\u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u043b\u0438\u0432\u043e \u0441\u043e \u043d\u0430\u0448\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435\u043a\u043e\u0458\u0434\u043d\u0435\u0432\u043d\u0438 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0438. <a href=\"https:\/\/www.worldenergy.org\/assets\/images\/imported\/2013\/10\/WER_2013_8_Solar_revised.pdf\">\u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u043d\u0430\u0458\u043d\u043e\u0432\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u043d\u043a\u0438, \u0438\u043d\u0442\u0435\u043d\u0437\u0438\u0442\u0435\u0442\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0441\u043e\u0447\u0435\u0432\u043e\u0442\u043e \u0437\u0440\u0430\u0447\u0435\u045a\u0435 \u043d\u0430\u0434 \u0437\u0435\u043c\u0458\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0430\u0442\u043c\u043e\u0441\u0444\u0435\u0440\u0430 \u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430 1366 W\/m<sup>2<\/sup><\/a>. \u041e\u0442\u043a\u0430\u043a\u043e \u045c\u0435 \u0441\u0435 \u0437\u0435\u043c\u0430\u0442 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0432\u0438\u0434 \u043f\u043e\u0458\u0430\u0432\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0435\u043a\u0440\u0448\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0438 \u0430\u043f\u0441\u043e\u0440\u043f\u0446\u0438\u0458\u0430, \u0432\u043a\u0443\u043f\u043d\u043e\u0442\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0441\u043e\u043d\u0447\u0435\u0432\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0433\u043e \u0434\u043e\u0431\u0438\u0432\u0430 \u0446\u0435\u043b\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0435\u043c\u0458\u0438\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0440\u0448\u0438\u043d\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434 \u043e\u0434 1 \u0447\u0430\u0441, \u00a0<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/topics\/engineering\/solar-energy#%3A~%3Atext%3DWhen%20absorption%20and%20scattering%20are%2Cannual%20global%20primary%20energy%20consumption\">\u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430 o\u043a\u043e\u043b\u0443 108 000 \u0422Wh<\/a> (\u0441\u043e \u0437\u0431\u043e\u0440\u043e\u0432\u0438: \u0442\u0435\u0440\u0430\u0432\u0430\u0442 \u0447\u0430\u0441\u0430). \u040c\u0435 \u0441\u0435 \u043e\u0431\u0438\u0434\u0430\u043c \u0434\u0430 \u0433\u0438 \u0441\u0442\u0430\u0432\u0430\u043c \u0432\u043e \u043a\u043e\u043d\u0442\u0435\u043a\u0441\u0442 \u043e\u0432\u0438\u0435 \u0432\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438. <strong>\u041a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e\u0442\u043e \u0441\u043e\u043d\u0447\u0435\u0432\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0433\u043e \u0434\u043e\u0431\u0438\u0432\u0430 \u0437\u0435\u043c\u0458\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0440\u0448\u0438\u043d\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434 \u043e\u0434 \u0447\u0430\u0441 \u0438 \u043f\u043e\u043b\u043e\u0432\u0438\u043d\u0430 \u0435 \u0440\u0435\u0447\u0438\u0441\u0438 \u0435\u0434\u043d\u0430\u043a\u0432\u043e \u043d\u0430 \u0432\u043a\u0443\u043f\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0433\u043b\u043e\u0431\u0430\u043b\u043d\u0430 \u0433\u043e\u0434\u0438\u0448\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0442\u0440\u043e\u0448\u0443\u0447\u043a\u0430<\/strong> <strong>\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 2021 \u0433. \u041a\u043e\u0433\u0430 \u0431\u0438 \u0437\u043d\u0430\u0435\u043b\u0435 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430 \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0438\u043c\u0435 \u0441\u0430\u043c\u043e 0.1% \u043e\u0434 \u043e\u0432\u0430 \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b\u043d\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0441\u043e \u0435\u0444\u0438\u043a\u0430\u0441\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043e\u0434 \u0441\u0430\u043c\u043e 17% \u043f\u0440\u0438 \u043f\u0440\u0435\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430, \u0433\u043e\u0434\u0438\u0448\u043d\u043e \u0431\u0438 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043b\u0435 \u043e\u043d\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 <\/strong><a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/energy-production-consumption#how-much-energy-does-the-world-consume\"><strong>\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0448\u0442\u043e \u043f\u043e\u0442\u0440\u043e\u0448\u0438\u0432\u043c\u0435 \u0432\u043e 2021 \u0433. \u0433\u043b\u043e\u0431\u0430\u043b\u043d\u043e<\/strong><\/a><strong>. <\/strong>\u041d\u0430\u0432\u0440\u0430\u045c\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0441\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0432\u0438\u043e\u0442 \u0434\u0435\u043b \u043e\u0434 \u043f\u0440\u0430\u0448\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e, \u043d\u0435 \u043c\u0438\u0441\u043b\u0430\u043c \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0435 \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u0447\u043d\u043e \u043f\u043e\u0441\u0442\u043e\u0458\u0430\u043d\u043e\u0442\u043e \u043f\u043e\u043b\u0437\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u0430\u0442\u0430 \u043e\u0434 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043d\u0430 \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0442, \u0432\u043f\u0440\u043e\u0447\u0435\u043c, \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0442 \u0435 \u0434\u0435\u043b \u043e\u0434 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u0430\u0442\u0430, a \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441\u0438 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0435\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0438 \u043d\u0430 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0441\u0435 \u043e\u0434 \u0441\u0443\u0448\u0442\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e \u0437\u043d\u0430\u0447\u0435\u045a\u0435 \u0437\u0430 \u043f\u0440\u043e\u043b\u043e\u043d\u0433\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043d\u0435\u0433\u043e\u0432\u0438\u043e\u0442 \u043e\u043f\u0441\u0442\u0430\u043d\u043e\u043a. \u041e\u0442\u0442\u0443\u043a\u0430, \u0441\u0435 \u043d\u0430\u043c\u0435\u0442\u043d\u0443\u0432\u0430 \u043f\u0440\u0430\u0448\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u0434\u0430\u043b\u0438 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0458\u0430 \u0442\u0440\u0435\u0442\u0438\u0440\u0430\u043c\u0435 \u043f\u043b\u0430\u043d\u0435\u0442\u0430\u0442\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441? \u0410\u043f\u0441\u043e\u043b\u0443\u0442\u043d\u043e \u0434\u0430. \u0417\u0435\u043c\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0440\u0435\u0441\u0443\u0440\u0441 \u0438 \u0437\u0430 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438\u0437\u043c\u0438. \u041c\u0435\u0453\u0443\u0442\u043e\u0430, \u0444\u043e\u043a\u0443\u0441\u043e\u0442 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438 \u0432\u043e \u043e\u0434\u0440\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0438 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0435\u045a\u0435\u0442\u043e, \u0430 \u043d\u0435 \u0432\u043e \u0443\u043c\u0435\u0440\u0435\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"554\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1-1024x554.jpg\" alt=\"&quot;File:Parabolic trough solar thermal electric power plant 1.jpg&quot; by No machine-readable author provided. Kjkolb assumed (based on copyright claims). is licensed under CC BY 2.5.\" class=\"wp-image-10984\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1-1024x554.jpg 1024w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1-300x162.jpg 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1-768x415.jpg 768w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1-150x81.jpg 150w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1-696x376.jpg 696w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1-1068x578.jpg 1068w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/1200px-Parabolic_trough_solar_thermal_electric_power_plant_1.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>&#8220;File:Parabolic trough solar thermal electric power plant 1.jpg&#8221; by No machine-readable author provided. Kjkolb assumed (based on copyright claims). is licensed under CC BY 2.5.\n\n\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>\u0412\u043e \u0442\u0430\u0430 \u043d\u0430\u0441\u043e\u043a\u0430, \u0441\u043e \u043d\u0435\u0433\u043e\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043f\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u043f\u0443\u0432\u0430\u043c \u043a\u043e\u043d \u0458\u0430\u0432\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043f\u043e\u043f\u0443\u043b\u0430\u0440\u0435\u043d \u0434\u0438\u0441\u043a\u0443\u0440\u0441 \u043a\u043e\u0458 \u0438\u043c \u0434\u043e\u0434\u0435\u043b\u0443\u0432\u0430 \u0443\u043b\u043e\u0433\u0438 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0442\u0430\u0433\u043e\u043d\u0438\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u0430\u0442\u0430 \u0438 \u0430\u043d\u0442\u0430\u0433\u043e\u043d\u0438\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0442, \u043a\u043e\u0458 \u043d\u0430\u0432\u0438\u0434\u0443\u043c \u0441\u043e \u043d\u0435\u0433\u043e\u0432\u043e\u0442\u043e \u0430\u043b\u0447\u043d\u043e \u0438 \u043d\u0435\u043e\u0434\u0433\u043e\u0432\u043e\u0440\u043d\u043e \u043e\u0434\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435, \u043d\u0430\u0440\u0443\u0448\u0443\u0432\u0430 \u043d\u0435\u043a\u0430\u043a\u043e\u0432 \u0438\u0434\u0435\u0430\u043b\u0438\u0437\u0438\u0440\u0430\u043d \u0435\u043a\u0432\u0438\u043b\u0438\u0431\u0440\u0438\u0443\u043c \u0438 \u0441\u043e\u0432\u0440\u0448\u0435\u043d &nbsp;\u0445\u0430\u0440\u043c\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438 \u0448\u0430\u0431\u043b\u043e\u043d \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u0430\u0442\u0430, \u0448\u0442\u043e \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0438\u043b\u0443\u0437\u0438\u0458\u0430. \u0422\u0430\u043a\u0432\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u043f \u0435 \u0435\u0433\u043e\u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0438\u0447\u0435\u043d \u0438 \u0430\u043d\u0442\u0440\u043e\u043f\u043e\u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0438\u0447\u0435\u043d, \u0434\u0435\u0444\u043e\u0440\u043c\u0438\u0440\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0458\u0430 \u0440\u0435\u0430\u043b\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430. \u0412\u043e \u0441\u0432\u043e\u0458\u043e\u0442 \u0435\u0432\u043e\u043b\u0443\u0442\u0438\u0432\u0435\u043d \u0440\u0430\u0437\u0432\u043e\u0458, \u043f\u043b\u0430\u043d\u0435\u0442\u0430\u0442\u0430 \u043f\u043e\u043c\u0438\u043d\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0438\u0437 \u043c\u043d\u043e\u0437\u0438\u043d\u0430 \u043a\u0430\u0442\u0430\u043a\u043b\u0438\u0437\u043c\u0438\u0447\u043d\u0438 \u043d\u0430\u0441\u0442\u0430\u043d\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u043d\u0430 \u043d\u0435\u043a\u043e\u0458 \u043d\u0430\u0447\u0438\u043d \u043f\u0440\u0438\u0434\u043e\u043d\u0435\u043b\u0435 \u0437\u0430 \u0444\u043e\u0440\u043c\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0444\u043e\u0441\u0438\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u0430 \u043f\u0440\u0435\u043a\u0443 \u0440\u0430\u0437\u0433\u0440\u0430\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0441\u043a\u0438 \u043c\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u043d\u0435\u043a\u043e\u0433\u0430\u0448 \u0431\u0438\u043b\u0435 \u0436\u0438\u0432\u0438 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438\u0437\u043c\u0438. \u0422\u0438\u0435 \u0444\u043e\u0441\u0438\u043b\u043d\u0438 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u0430 ( \u0458\u0430\u0433\u043b\u0435\u043d\u043e\u0442, \u043d\u0430\u0444\u0442\u0430\u0442\u0430, \u043f\u0440\u0438\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0433\u0430\u0441 ) \u0441\u00e8 \u0443\u0448\u0442\u0435 \u0434\u043e\u043c\u0438\u043d\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0432\u043e \u0437\u0430\u0434\u043e\u0432\u043e\u043b\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u043d\u0430\u0448\u0438\u0442\u0435 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0438. \u0415\u0432\u043e\u043b\u0443\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0436\u0438\u0432\u0438 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0438 \u045c\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0434\u043e\u043b\u0436\u0430\u0442 \u043d\u0435\u043f\u0440\u0435\u0447\u0435\u043d\u043e \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0430\u0437\u0432\u0438\u0432\u0430\u0430\u0442 \u0438 \u043f\u043e \u0438\u0437\u0443\u043c\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0447\u043e\u0432\u0435\u0447\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0432\u0438\u0434 \u0448\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0434\u043e\u043b\u0433 \u0440\u043e\u043a \u0435 \u043d\u0435\u043c\u0438\u043d\u043e\u0432\u043d\u043e \u043d\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0443\u043a\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0430\u043e\u0434\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0434 \u0435\u0434\u043d\u043e <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41598-019-47540-7\">\u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435<\/a> \u043e\u0431\u0458\u0430\u0432\u0435\u043d\u043e \u0432\u043e \u043c\u0443\u043b\u0442\u0438\u0434\u0438\u0441\u0446\u0438\u043f\u043b\u0438\u043d\u0430\u0440\u043d\u043e\u0442\u043e \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u043e\u0442\u043e \u0441\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u0435 \u201eNature\u201c \u0432\u043e \u043a\u043e\u0435 \u0430\u0432\u0442\u043e\u0440\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043d\u0430\u0434 99% \u043e\u0434 \u0441\u0438\u0442\u0435 \u0432\u0438\u0434\u043e\u0432\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u043d\u0435\u043a\u043e\u0433\u0430\u0448 \u043f\u043e\u0441\u0442\u043e\u0435\u043b\u0435, \u0441\u0435\u0433\u0430 \u0441\u0435 \u0438\u0437\u0443\u043c\u0440\u0435\u043d\u0438. \u041f\u0440\u0432\u0438\u043e\u0442 \u0447\u0435\u043a\u043e\u0440 \u0432\u043e \u0441\u043e\u043e\u0447\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u0441\u043e \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u043e\u0442 \u0438 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0438\u0437\u0432\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0435 \u043f\u0440\u0435\u043f\u043e\u0437\u043d\u0430\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0438 \u0430\u0444\u0438\u0440\u043c\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043d\u0430\u0443\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0431\u0458\u0435\u043a\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043d\u0438 \u0441\u043e \u0446\u0435\u043b \u0438\u043c\u043f\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0440\u0430\u0434\u0438\u043a\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0440\u0435\u0448\u0435\u043d\u0438\u0458\u0430, \u0430 \u043d\u0435 \u0440\u0435\u0444\u043e\u0440\u043c\u0438<strong>\u201c<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041d. \u0428. \u0427\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0442 \u0434\u0435\u043d\u0435\u0441 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0434\u0430 \u0437\u0430\u043c\u0438\u0441\u043b\u0438 \u0434\u0430 \u0436\u0438\u0432\u0435\u0435 \u0431\u0435\u0437 \u043c\u043d\u043e\u0433\u0443 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0438, \u043a\u0430\u043a\u043e \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440 \u0430\u0432\u0442\u043e\u043c\u043e\u0431\u0438\u043b, \u0430\u0432\u0438\u043e\u043d, \u0434\u0443\u0440\u0438 \u0438 \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043d\u0435\u0442, \u043d\u043e \u043c\u043d\u043e\u0433\u0443 \u0442\u0435\u0448\u043a\u043e \u0435 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0437\u0430\u043c\u0438\u0441\u043b\u0438 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u043e\u0442 \u0431\u0435\u0437 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u041d\u0435 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0431\u0435\u0437 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u043d\u0435 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0441\u043e \u043e\u0432\u043e\u0458 \u043d\u0430\u0447\u0438\u043d \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e. \u041a\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0430\u0437\u043c\u0438\u0441\u043b\u0443\u0432\u0430 \u0437\u0430 \u043e\u0432\u0438\u0435 \u043f\u0440\u0430\u0448\u0430\u045a\u0430, \u0433\u043b\u043e\u0431\u0430\u043b\u043d\u043e (\u043e\u043f\u0448\u0442\u043e) \u0438 \u043b\u043e\u043a\u0430\u043b\u043d\u043e?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0421. \u041b.: \u201e\u0416\u0438\u0432\u043e\u0442\u043e\u0442 \u0431\u0435\u0437 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0432\u0441\u0443\u0448\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043f\u043e\u0434\u0440\u0430\u0437\u0431\u0438\u0440\u0430 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442 \u0431\u0435\u0437 \u0430\u0432\u0442\u043e\u043c\u043e\u0431\u0438\u043b \u0438 \u0430\u0432\u0438\u043e\u043d \u0432\u043e \u0444\u043e\u0440\u043c\u0430 \u043a\u0430\u043a\u0432\u0438 \u0448\u0442\u043e \u0433\u0438 \u043f\u043e\u0437\u043d\u0430\u0432\u0430\u043c\u0435 \u0434\u0435\u043d\u0435\u0441, \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u043d\u0435\u0442 \u0438\u0442\u043d. \u0415\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u043d\u0430\u0458\u043f\u043e\u0433\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442, \u043d\u0430\u0458\u0434\u043e\u0432\u0435\u0440\u043b\u0438\u0432\u0438\u043e\u0442 \u0438 \u043d\u0430\u0458\u0435\u0444\u0438\u043a\u0430\u0441\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043e\u0431\u043b\u0438\u043a \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0432\u043e \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0435\u043d\u043e\u0441 \u043d\u0430 \u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0438 \u0440\u0430\u0441\u0442\u043e\u0458\u0430\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u043f\u0440\u0435\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0432\u043e \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u0442\u0438, \u0437\u0430 \u043d\u0430\u0441 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u043d\u0438 \u0432\u0438\u0434\u043e\u0432\u0438 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430, \u0448\u0442\u043e \u0458\u0430 \u043f\u0440\u0430\u0432\u0438 \u0441\u0443\u0448\u0442\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438 \u043d\u0435\u0437\u0430\u043c\u0435\u043d\u043b\u0438\u0432 \u0435\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442 \u0432\u043e \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435\u0442\u043e \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438 \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u0441\u0438, \u0444\u0438\u0437\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0438 \u0438 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u0430 \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u0430 \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0430. \u041d\u043e, \u0438 \u043f\u043e\u043a\u0440\u0430\u0458 \u0442\u043e\u0430, <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/energy-access#40-of-the-world-do-not-have-access-to-clean-fuels-for-cooking\">10 % \u043e\u0434 \u0441\u0432\u0435\u0442\u0441\u043a\u043e\u0442\u043e \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0432\u043e 2019 \u0433. \u043d\u0435\u043c\u0430\u043b\u043e \u043f\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u043f \u0434\u043e \u0441\u043d\u0430\u0431\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0441\u043e \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430, \u0430 \u0434\u0443\u0440\u0438 40 % \u043e\u0434 \u0441\u0432\u0435\u0442\u0441\u043a\u043e\u0442\u043e \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0432\u043e 2016 \u0433. \u043d\u0435\u043c\u0430\u043b\u043e \u043f\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u043f \u0434\u043e \u0435\u043a\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u0438 \u0447\u0438\u0441\u0442\u0438 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u043d\u0441\u0438 \u0437\u0430 \u0442\u0435\u0440\u043c\u0438\u0447\u043a\u0430 \u043e\u0431\u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u0445\u0440\u0430\u043d\u0430\u0442\u0430.<\/a> \u041d\u0435 \u043c\u0438\u0441\u043b\u0430\u043c \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0430\u0437\u043c\u0438\u0441\u043b\u0443\u0432\u0430 \u0432\u043e \u043d\u0430\u0441\u043e\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u043d\u0430\u043c\u0430\u043b\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0430\u043f\u0435\u0442\u0438\u0442\u0438, \u0442\u0443\u043a\u0443 \u0437\u0430 \u0438\u043d\u0442\u0435\u043d\u0437\u0438\u0432\u043d\u043e \u0437\u0430\u0431\u0440\u0437\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0437\u0438\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043a\u043e\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u043d\u0430\u043c\u0435\u0442\u043d\u0443\u0432\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043d\u0443\u0436\u043d\u043e\u0441\u0442. \u0418\u043c\u0435\u043d\u043e, \u043a\u043e\u043c\u0431\u0438\u043d\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0438\u043c\u043f\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043c\u0435\u0440\u043a\u0438 \u0437\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430 \u0435\u0444\u0438\u043a\u0430\u0441\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0432\u043e \u0441\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435\u043a\u0442\u043e\u0440\u0438, \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u0441\u0442\u043e\u0436\u0435\u0440\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0440\u0435\u043c\u0438\u043d \u0437\u0430 \u0458\u0430\u0433\u043b\u0435\u0440\u043e\u0434\u043d\u043e \u043d\u0435\u0443\u0442\u0440\u0430\u043b\u043d\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430. \u041d\u043e, \u0440\u0435\u0442\u043a\u043e \u0441\u0435 \u043f\u0440\u0430\u0432\u0438 \u043a\u043e\u0440\u0435\u043b\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043f\u043e\u043c\u0435\u0453\u0443 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0437\u0438\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u043a\u043b\u0430\u0441\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043a\u043e\u043c\u043f\u043e\u043d\u0435\u043d\u0442\u0438. \u041a\u043e\u0458 \u045c\u0435 \u0433\u043e \u0437\u0435\u043c\u0435 \u0442\u043e\u0432\u0430\u0440\u043e\u0442? \u0420\u0430\u0431\u043e\u0442\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0438\u043b\u0438 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u0438\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435? \u0421\u0435\u0433\u0430 \u0438\u043b\u0438 \u0432\u043e \u0438\u0434\u043d\u0438\u043d\u0430? \u041f\u0430\u0437\u0430\u0440\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430, \u043a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u0441\u043b\u043e\u0431\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440 \u0432\u043e \u0446\u0435\u043b\u0438\u043d\u0430, \u0432\u0442\u0435\u043c\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438 \u043d\u0430 \u043d\u0430\u0447\u0435\u043b\u043e\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0441\u0443\u0440\u043e\u0432 \u043f\u0440\u043e\u0444\u0438\u0442, \u043d\u0435 \u043d\u0443\u0434\u0430\u0442 \u0440\u0435\u0448\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0437\u0430 \u0442.\u043d. \u043a\u0440\u0438\u0437\u0430. \u041f\u0440\u0435\u043f\u0443\u0448\u0442\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0441\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u0430\u0432\u0438\u043b\u0430, \u0441\u0435 \u043e\u0432\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u0443\u0432\u0430 \u0435\u0434\u043d\u0430 \u043e\u0434 \u043d\u0430\u0458\u0434\u0440\u0430\u0441\u0442\u0438\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u0435\u0440\u0430\u0441\u043f\u0440\u0435\u0434\u0435\u043b\u0431\u0438 \u043d\u0430 \u0431\u043e\u0433\u0430\u0442\u0441\u0442\u0432\u043e \u0432\u043e \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u043e\u043b\u0438\u0433\u0430\u0440\u0445\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430. \u041d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440, \u043e\u0434 \u043f\u043e\u0447\u0435\u0442\u043e\u043a\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u0430\u043d\u0434\u0435\u043c\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0441\u043e COVID \u2013 19 \u0434\u043e \u043f\u043e\u0447\u0435\u0442\u043e\u043a\u043e\u0442 \u043d\u0430 2022 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430, \u0434\u0435\u0441\u0435\u0442\u0442\u0435 \u043d\u0430\u0458\u0431\u043e\u0433\u0430\u0442\u0438 \u043b\u0443\u0453\u0435 \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435 \u043e\u0434 \u0434\u0432\u043e\u0458\u043d\u043e \u0433\u043e \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0438\u043b\u0435 \u0441\u0432\u043e\u0435\u0442\u043e \u0431\u043e\u0433\u0430\u0442\u0441\u0442\u0432\u043e <a href=\"https:\/\/www.oxfam.org\/en\/press-releases\/ten-richest-men-double-their-fortunes-pandemic-while-incomes-99-percent-humanity#:~:text=The%20world's%20ten%20richest%20men,more%20people%20forced%20into%20poverty.\"><strong>\u043e\u0434 700 \u043c\u0438\u043b\u0438\u0458\u0430\u0440\u0434\u0438 \u0434\u043e\u043b\u0430\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u0432\u0440\u0442\u043e\u0433\u043b\u0430\u0432\u0438 1.5 \u0442\u0440\u0438\u043b\u0438\u043e\u043d\u0438 \u0434\u043e\u043b\u0430\u0440\u0438<\/strong><\/a>. \u0422\u0440\u0438\u043b\u0438\u043e\u043d \u0435 \u0437\u0431\u043e\u0440 \u0448\u0442\u043e \u0433\u043e \u043d\u0435\u043c\u0430\u043c\u0435 \u0432\u043e \u043d\u0430\u0448\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0435\u043a\u043e\u0458\u0434\u043d\u0435\u0432\u0435\u043d \u0432\u043e\u043a\u0430\u0431\u0443\u043b\u0430\u0440. \u0422\u043e\u0430 \u0441\u0435 \u0438\u043b\u0458\u0430\u0434\u0430 \u043c\u0438\u043b\u0438\u0458\u0430\u0440\u0434\u0438 \u0438\u043b\u0438 \u0435\u0434\u0438\u043d\u0438\u0446\u0430 \u0441\u043e \u0434\u0432\u0430\u043d\u0430\u0435\u0441\u0435\u0442 \u043d\u0443\u043b\u0438. Toa \u0437\u043d\u0430\u0447\u0438 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0433\u043e \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0443\u0432\u0430\u043b\u0435 \u0441\u0432\u043e\u0435\u0442\u043e \u0431\u043e\u0433\u0430\u0442\u0441\u0442\u0432\u043e \u0441\u043e \u0441\u0442\u0430\u043f\u043a\u0430 \u043e\u0434 15.000 \u0434\u043e\u043b\u0430\u0440\u0438 \u0432\u043e \u0441\u0435\u043a\u0443\u043d\u0434\u0430 \u0438\u043b\u0438 1.3 \u043c\u0438\u043b\u0438\u0458\u0430\u0440\u0434\u0438 \u0434\u043e\u043b\u0430\u0440\u0438 \u0434\u043d\u0435\u0432\u043d\u043e. \u041a\u043e\u0433\u0430 \u043e\u0432\u0438\u0435 \u043b\u0443\u0453\u0435 \u0431\u0438 \u0438\u0437\u0433\u0443\u0431\u0438\u043b\u0435 99.9 % \u043e\u0434 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u043e\u0442 \u0432\u043e \u043e\u0432\u043e\u0458 \u043c\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442, \u0442\u0438\u0435 \u0441\u00e8 \u0443\u0448\u0442\u0435 \u0431\u0438 \u043f\u043e\u0441\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u043b\u0435 \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0432\u0430 \u043e\u0434 99 % \u043e\u0434 \u0441\u0432\u0435\u0442\u0441\u043a\u043e\u0442\u043e \u043d\u0430\u0441\u0435\u043b\u0435\u043d\u0438\u0435. \u041e\u0432\u0430 \u0435 \u043b\u0443\u0434\u043e. \u0414\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0437\u0430 \u043d\u0435\u043a\u043e\u0458 \u043f\u043e\u0434\u0430\u0442\u043e\u0446\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0435 \u0441\u0435 \u043f\u043e\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b \u043d\u0430 \u0442\u0440\u0443\u043b\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0438 \u043d\u0435\u0444\u0443\u043d\u043a\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0438\u0458\u0430, \u0442\u043e\u0433\u0430\u0448 \u0438\u043c\u0430 \u0441\u0435\u0440\u0438\u043e\u0437\u0435\u043d \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u0435\u0434\u0435\u043d <a href=\"https:\/\/itep.sfo2.digitaloceanspaces.com\/040221-55-Profitable-Corporations-Zero-Corporate-Taxes.pdf\">\u0438\u0437\u0432\u0435\u0448\u0442\u0430\u0458<\/a> \u043d\u0430 \u0438\u043d\u0441\u0442\u0438\u0442\u0443\u0442\u043e\u0442 ITEP (Institute of Taxation and Economic Policy), 55 \u043a\u043e\u0440\u043f\u043e\u0440\u0430\u0446\u0438\u0438 \u0432\u043e \u0421\u0410\u0414 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0438\u043b\u0435 \u0442\u043e\u0447\u043d\u043e <strong>0 \u0434\u043e\u043b\u0430\u0440\u0438 \u0444\u0435\u0434\u0435\u0440\u0430\u043b\u0435\u043d \u0434\u0430\u043d\u043e\u043a \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0431\u0438\u0432\u043a\u0430 \u0437\u0430 2020 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 <\/strong>\u043f\u0440\u043e\u0434\u043e\u043b\u0436\u0443\u0432\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0433\u043e \u0434\u0435\u0446\u0435\u043d\u0438\u0441\u043a\u0438 \u0434\u043e\u043b\u0433\u0438\u043e\u0442 \u0442\u0440\u0435\u043d\u0434 \u043d\u0430 \u0438\u0437\u0431\u0435\u0433\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0434\u0430\u043d\u043e\u043a \u0438\u0441\u043e \u0442\u043e\u0430 \u043e\u0448\u0442\u0435\u0442\u0443\u0432\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0433\u0438 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0431\u0432\u0440\u0437\u043d\u0438\u0446\u0438 \u0437\u0430<strong> 12 \u043c\u0438\u043b\u0438\u0458\u0430\u0440\u0434\u0438 \u0434\u043e\u043b\u0430\u0440\u0438 <\/strong>\u0441\u0430\u043c\u043e \u0437\u0430 2020 \u0433. \u0421\u0442\u0430\u043d\u0443\u0432\u0430 \u0437\u0431\u043e\u0440 \u0437\u0430 \u0441\u0440\u0430\u043c\u0435\u0436\u043b\u0438\u0432\u0430 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0430 \u0441\u0442\u0430\u043f\u043a\u0430 \u043e\u0434 21%. \u0418\u043c\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0433\u0438 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0432\u0438\u0434 \u043e\u0432\u0438\u0435 \u043f\u043e\u0434\u0430\u0442\u043e\u0446\u0438, \u0430 \u0441\u043e \u0446\u0435\u043b \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0444\u0438\u043d\u0430\u043d\u0441\u0438\u0440\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u0444\u043e\u0440\u043c\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0438, \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u043d\u0430 \u0435 \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u0432\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u0443\u043a\u0438\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0438\u043b\u0438 \u0438 \u0432\u043e\u0432\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0432\u0438\u0441\u043e\u043a\u0438 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0438 \u0441\u0442\u0430\u043f\u043a\u0438 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0431\u0438\u0432\u043a\u0430 \u0434\u043e 90% \u043a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u0443\u043a\u0438\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0434\u0438\u0432\u0438\u0434\u0435\u043d\u0434\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0441\u043e\u0431\u0435\u043d\u043e \u0437\u0430 \u0433\u0438\u0433\u0430\u043d\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0432\u043e \u043d\u0430\u0444\u0442\u0435\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0438\u043d\u0434\u0443\u0441\u0442\u0440\u0438\u0458\u0430. \u0410\u043b\u0442\u0435\u0440\u043d\u0430\u0442\u0438\u0432\u043d\u043e, \u043a\u0440\u0430\u0442\u043a\u043e\u0440\u043e\u0447\u043d\u043e, \u0432\u0430\u043a\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0432\u0430 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u0442 \u0437\u0430 \u0437\u0430\u043c\u0440\u0437\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435, \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u0437\u0430 \u043e\u0433\u0440\u0430\u043d\u0438\u0447\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0441\u0442\u043e\u0458\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434. \u0418\u0441\u0442\u043e \u0442\u0430\u043a\u0430, \u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u0434\u043d\u043e \u0438 \u043b\u043e\u0433\u0438\u0447\u043d\u043e \u0435 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0430\u0437\u0433\u043e\u0432\u0430\u0440\u0430 \u0437\u0430 \u043d\u0430\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0434\u0438\u0441\u0442\u0440\u0438\u0431\u0443\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043c\u0440\u0435\u0436\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u043d\u0438\u043a\u043e\u0433\u0430\u0448 \u043d\u0435 \u043d\u0438 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430\u0448\u0435 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u043f\u0440\u0438\u0432\u0430\u0442\u0438\u0437\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442, \u0430 \u0438 \u0437\u0430 \u0432\u043e\u0432\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0434\u0440\u0436\u0430\u0432\u0435\u043d \u043c\u043e\u043d\u043e\u043f\u043e\u043b \u0432\u043e \u0434\u0435\u0458\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0434\u0438\u0441\u0442\u0440\u0438\u0431\u0443\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u0441\u043d\u0430\u0431\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0441\u043e \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u0418 \u043f\u043e\u043a\u0440\u0430\u0458 \u0440\u0435\u043f\u0443\u0442\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0458\u0430 \u0438\u043c\u0430 \u043a\u043e\u043d\u0446\u0435\u043f\u0442\u043e\u0442 \u043c\u043e\u043d\u043e\u043f\u043e\u043b, \u043d\u0435 \u0441\u0438\u0442\u0435 \u043c\u043e\u043d\u043e\u043f\u043e\u043b\u0438 \u0441\u0435 \u043b\u043e\u0448\u0438.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041d. \u0428. \u0412\u0435\u045c\u0435 \u0434\u0432\u0435, \u0442\u0440\u0438 \u0434\u0435\u043a\u0430\u0434\u0438 \u0441\u0435 \u0430\u043f\u0435\u043b\u0438\u0440\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0432\u043b\u043e\u0436\u0443\u0432\u0430 \u0432\u043e \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430, \u043d\u043e \u043d\u0435\u043c\u0430 \u0432\u043e\u043e\u0447\u043b\u0438\u0432 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0435\u0434\u043e\u043a \u043d\u0430 \u0442\u043e\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0435. \u0414\u043e\u043f\u043e\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u043e, \u0437\u0430\u043f\u043e\u0447\u043d\u0430 \u0413\u043e\u043b\u0435\u043c\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0443\u0448\u0430, \u043d\u0430\u0458\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0430\u0442\u0430 \u0432\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0435\u0442 \u0432\u0435\u043a\u0430 \u0438 \u0442\u043e\u0430 \u0435 \u043b\u043e\u0448\u043e \u0437\u0430 \u0445\u0438\u0434\u0440\u043e\u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0430\u043d\u0438\u0442\u0435. \u041a\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u043f\u0438 \u0441\u043e \u0446\u0435\u043b \u043c\u0438\u043d\u0438\u043c\u0430\u043b\u043d\u043e \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0437\u0430\u0433\u0430\u0434\u0443\u0432\u0430?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0421. \u041b.: \u0412\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0435\u043c\u0430 \u0432\u043e\u043e\u0447\u043b\u0438\u0432 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0435\u0434\u043e\u043a \u0432\u043e \u043f\u043e\u0433\u043b\u0435\u0434 \u043d\u0430 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u0438 \u0437\u0430 &nbsp;\u0431\u0438\u043b\u043e \u043a\u0430\u043a\u0432\u0438 \u043f\u043e\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0438 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438 \u043a\u0430\u043f\u0430\u0446\u0438\u0442\u0435\u0442\u0438 \u0441\u043e \u0434\u0435\u0446\u0435\u043d\u0438\u0438. \u041a\u043e\u0433\u0430 \u0437\u0431\u043e\u0440\u0443\u0432\u0430\u043c\u0435 \u0437\u0430 \u0415\u0432\u0440\u043e\u043f\u0430 \u0432\u043e \u0446\u0435\u043b\u043e\u0441\u0442, \u0441\u0435 \u0437\u0430\u0431\u0435\u043b\u0435\u0436\u0443\u0432\u0430 \u043a\u043e\u043d\u0442\u0438\u043d\u0443\u0438\u0440\u0430\u043d \u0440\u0430\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u0443\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u043d\u0430 \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432\u0438 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0432\u043e \u0432\u043a\u0443\u043f\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0431\u0438\u043b\u0430\u043d\u0441 \u0438 \u0442\u043e\u0430 <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/electricity-mix\">\u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0437\u0430 14% \u0432\u043e \u0438\u0437\u043c\u0438\u043d\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435 10 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438<\/a>. \u0418 \u043f\u043e\u0440\u0430\u043a\u0458 \u0442\u043e\u0430, \u0440\u0430\u0437\u043e\u0447\u0430\u0440\u0443\u0432\u0430\u0447\u043a\u0438, \u0433\u043b\u043e\u0431\u0430\u043b\u043d\u043e\u0442\u043e \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u043d\u0442\u0443\u0430\u043b\u043d\u043e \u0443\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043e\u0434 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u0441\u043e \u043d\u0438\u0441\u043a\u0430 \u0435\u043c\u0438\u0441\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u0442\u0430\u043a\u043b\u0435\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0433\u0430\u0441\u043e\u0432\u0438 (\u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u041e\u0418\u0415) \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0443\u0432\u0430 \u0440\u0435\u0447\u0438\u0441\u0438 \u043d\u0435\u043f\u0440\u043e\u043c\u0435\u043d\u0435\u0442\u043e \u043e\u0434 1985 \u0433. \u0438 \u043f\u043e\u043a\u0440\u0430\u0458 \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u043e\u0442\u043e \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u041e\u0418\u0415. <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/electricity-mix\">\u0412\u043e 1985 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430, 64% \u043e\u0434 \u0432\u043a\u0443\u043f\u043d\u043e\u0442\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0431\u0438\u043b\u043e \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043d\u043e \u0441\u043e \u0441\u043e\u0433\u043e\u0440\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0444\u043e\u0441\u0438\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u0430. \u0412\u043e 2021 \u0433. \u043e\u0432\u043e\u0458 \u0443\u0434\u0435\u043b \u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430\u043b 62%.<\/a> \u0412\u0430\u043a\u0432\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0433\u043d\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u0434\u043e\u043b\u0436\u0438 \u043f\u0440\u0435\u0434 \u0441\u00e8 \u043d\u0430 \u043d\u0435\u043e\u043f\u0440\u0430\u0432\u0434\u0430\u043d\u043e\u0442\u043e \u0438\u0441\u0442\u0438\u0441\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u0446\u0435\u043b\u043e\u043a\u0443\u043f\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0431\u0438\u043b\u0430\u043d\u0441. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0412\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0435 \u043c\u043e\u0436\u0435\u043c\u0435 \u0434\u0430 \u0433\u043e\u0432\u043e\u0440\u0438\u043c\u0435 \u0437\u0430 \u0441\u043e\u043e\u0447\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0441\u043e \u043a\u043b\u0430\u0441\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0441\u0443\u0448\u0430 \u0437\u0430\u0442\u043e\u0430 \u0448\u0442\u043e <a href=\"https:\/\/climateknowledgeportal.worldbank.org\/country\/north-macedonia\/climate-data-historical\">\u043f\u0440\u043e\u0441\u0435\u0447\u043d\u043e\u0442\u043e \u0433\u043e\u0434\u0438\u0448\u043d\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0432\u0440\u043d\u0435\u0436\u0438 \u0435 \u0440\u0435\u0447\u0438\u0441\u0438 \u043a\u043e\u043d\u0441\u0442\u0430\u043d\u0442\u043d\u043e \u0432\u043e \u0438\u0437\u043c\u0438\u043d\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435 30 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438<\/a>. \u041f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u043e\u0442 \u0435 \u0432\u043e \u043d\u0435\u043f\u0440\u0430\u0432\u0438\u043b\u043d\u0438 \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438 \u0446\u0438\u043a\u043b\u0443\u0441\u0438 \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u0432\u043e \u0434\u0438\u043d\u0430\u043c\u0438\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0441\u043e \u043a\u043e\u0458\u0430 \u0432\u043e\u0434\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0430\u0453\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0440\u0448\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430. \u0412\u043e\u0434\u0430\u0442\u0430 \u0435 \u0437\u043d\u0430\u0447\u0430\u0435\u043d \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440 \u0432\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u043c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0430\u043b\u043d\u043e\u0442\u043e \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0445\u0438\u0434\u0440\u043e\u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b\u043e\u0442 \u0435 \u043e\u0434 \u0432\u0438\u0442\u0430\u043b\u043d\u043e \u0437\u043d\u0430\u0447\u0435\u045a\u0435 \u0437\u0430 \u0440\u0430\u0437\u0432\u043e\u0458\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0435\u043a\u0442\u043e\u0440. \u0412\u043a\u0443\u043f\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0438\u043d\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043c\u043e\u045c\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u0445\u0438\u0434\u0440\u043e\u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 \u0432\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430 554 MW (\u0441\u043e \u0437\u0431\u043e\u0440\u043e\u0432\u0438: \u043c\u0435\u0433\u0430\u0432\u0430\u0442\u0438), o\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e 40% \u043e\u0434 \u0432\u043a\u0443\u043f\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0438\u043d\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d \u043a\u0430\u043f\u0430\u0446\u0438\u0442\u0435\u0442 \u043d\u0430 \u0410\u0414 \u0415\u0421\u041c. \u0418\u0430\u043a\u043e \u043a\u043e\u043d\u0444\u0438\u0433\u0443\u0440\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u0440\u0435\u043d\u043e\u0442 \u0435 \u043f\u043e\u0433\u043e\u0434\u043d\u0430 \u0437\u0430 \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0442\u043e\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0432\u043e\u0434\u0438 \u043e\u0434 \u0440\u0435\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u0437\u0430 \u0438\u0437\u0433\u0440\u0430\u0434\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u0431\u0440\u0430\u043d\u0438 \u0438 \u0444\u043e\u0440\u043c\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0430\u043a\u0443\u043c\u0443\u043b\u0430\u0446\u0438\u0438, \u043e\u0434 \u0442\u0435\u0445\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0432\u043e\u0434\u0435\u043d \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b, <strong>\u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0435\u043d\u0438 \u0441\u0435 \u0441\u0430\u043c\u043e \u043e\u0441\u043a\u0443\u0434\u043d\u0438 26.6%.<\/strong> \u041f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0441\u043b\u0438\u0432\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0440\u0435\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0412\u0430\u0440\u0434\u0430\u0440 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0443\u0432\u0430 \u0432\u043e \u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0430 \u043c\u0435\u0440\u0430 \u043d\u0435\u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0435\u043d. \u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 <a href=\"https:\/\/www.vicepremier-ekonomija.gov.mk\/sites\/default\/files\/dokumenti\/EnergyDevelopmentStrategy_FINAL_Submitted_toGovMK_08.01.2020_clean_za_sluzben_vesnik_za_na_web.pdf\">\u0441\u0442\u0440\u0430\u0442\u0435\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0440\u0430\u0437\u0432\u043e\u0458 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0438\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0434\u043e 2040 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430<\/a> \u0448\u0442\u043e \u0458\u0430 \u0438\u0437\u0433\u043e\u0442\u0432\u0443\u0432\u0430 \u041c\u0410\u041d\u0423, \u0442\u0435\u043e\u0440\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b \u0437\u0430 \u0438\u043d\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043c\u043e\u045c\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438 \u043a\u0430\u043f\u0430\u0446\u0438\u0442\u0435\u0442\u0438 \u0437\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432\u0438 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438 \u0432\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430 \u043e\u043a\u043e\u043b\u0443 7.3 GW (\u0441\u043e \u0437\u0431\u043e\u0440\u043e\u0432\u0438: \u0433\u0438\u0433\u0430\u0432\u0430\u0442\u0438). \u041d\u0430\u0458\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u043e\u0442\u043e \u0443\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0432\u043e \u0442\u0435\u043e\u0440\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b \u0434\u043e\u0430\u0453\u0430 \u043e\u0434 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0432\u0435\u0442\u0440\u043e\u0442, \u043d\u043e \u0442\u043e\u0458 \u0435 \u043e\u0433\u0440\u0430\u043d\u0438\u0447\u0435\u043d \u043f\u043e\u0440\u0430\u0434\u0438 \u0431\u0440\u0437\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0432\u0435\u0442\u0440\u043e\u0442 \u0438 \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0430\u043f\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u0440\u0435\u043d\u043e\u0442 \u0432\u043e \u043d\u0435\u043a\u043e\u0438 \u043e\u0431\u043b\u0430\u0441\u0442\u0438. \u0412\u043e \u043c\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u043e\u0432, \u0441\u043e \u043fo\u0441\u0442\u043e\u0435\u0447\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043a\u0430\u043f\u0430\u0446\u0438\u0442\u0435\u0442\u0438, \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0435\u043d\u0438 \u0441\u0435 \u0441\u0430\u043c\u043e 8.1 % \u043e\u0434 \u0442\u0435\u043e\u0440\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u043e\u0442 \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b. \u041c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0430\u043b\u043d\u043e \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u041e\u0418\u0415, \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0444\u0438\u043a\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u0435\u043a\u0442\u043e\u0440\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u043f\u043e\u0440\u0442, \u0433\u0440\u0435\u0435\u045a\u0435 \u0438 \u043b\u0430\u0434\u0435\u045a\u0435 \u0441\u0435 \u0437\u043d\u0430\u0447\u0430\u0458\u043d\u0438 \u0447\u0435\u043a\u043e\u0440\u0438 \u0437\u0430 \u043c\u0438\u043d\u0438\u043c\u0430\u043b\u043d\u043e \u0437\u0430\u0433\u0430\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0432\u043e \u0438\u0434\u043d\u0438\u043d\u0430.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041d. \u0428. \u041f\u0440\u0435\u0442\u043f\u0430\u0437\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u043f\u0440\u0438\u0441\u0443\u0442\u043d\u0430 \u043a\u0430\u0458 \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435\u0442\u043e \u0435\u043a\u043e\u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438, \u043d\u043e \u043d\u0435 \u0438 \u043a\u0430\u0458 \u0441\u0438\u0442\u0435 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0438\u0447\u0430\u0440\u0438. \u041d\u0430 \u0411\u0430\u043b\u043a\u0430\u043d\u043e\u0432 \u0438\u043c\u0430 \u043f\u043e \u0434\u0432\u0435 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0440\u043e\u0458\u043a\u0438, \u0432\u043e \u0411\u0443\u0433\u0430\u0440\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u0420\u043e\u043c\u0430\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u0435\u0434\u043d\u0430 \u0432\u043e \u0421\u043b\u043e\u0432\u0435\u043d\u0438\u0458\u0430. \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0432\u0435\u0440\u043e\u0458\u0430\u0442\u043d\u043e \u043d\u0435 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0434\u0430 \u0438\u043c\u0430 \u0441\u0432\u043e\u0458\u0430, \u043d\u043e \u043c\u043e\u0436\u0435\u0431\u0438 \u043e\u0432\u0430 \u043f\u0440\u0430\u0448\u0430\u045a\u0435 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0435\u0433\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0438\u0440\u0430. \u041a\u0430\u043a\u043e\u0432 \u0435 \u0412\u0430\u0448\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0442\u0430\u0432 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u043e\u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0438\u0447\u0430\u0440 \u0437\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0421. \u041b. \u0421\u043f\u043e\u0441\u043e\u0431\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0430\u0442\u043e\u043c\u0441\u043a\u043e\u0442\u043e \u0458\u0430\u0434\u0440\u043e \u0432\u043e \u043a\u043e\u043d\u0442\u0440\u043e\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u0458\u0430\u0434\u0440\u0435\u043d\u0430 \u0440\u0435\u0430\u043a\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u0435\u0434\u043d\u043e \u043e\u0434 \u043d\u0430\u0458\u0437\u043d\u0430\u0447\u0430\u0458\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u0438 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0430 \u0438 \u043d\u0430\u0447\u0438\u043d\u0438 \u0437\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 &nbsp;\u043e\u0433\u0440\u043e\u043c\u043d\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0431\u0435\u0437 \u0435\u043c\u0438\u0441\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0448\u0442\u0435\u0442\u043d\u0438 \u0441\u0442\u0430\u043a\u043b\u0435\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0433\u0430\u0441\u043e\u0432\u0438 \u0438 \u0431\u0435\u0437 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0438\u0437\u0432\u0438\u043a\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0430\u0435\u0440\u043e\u0437\u0430\u0433\u0430\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435. \u0412\u043e\u0437\u043d\u0435\u043c\u0438\u0440\u0435\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0438 <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/grapher\/public-opposition-to-nuclear-energy-production\">\u043d\u0435\u0433\u0430\u0442\u0438\u0432\u043d\u043e\u0442\u043e \u0458\u0430\u0432\u043d\u043e \u043c\u043d\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0437\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430<\/a> \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0430\u043b\u043d\u043e \u0441\u0435 \u043e\u0431\u043b\u0438\u043a\u0443\u0432\u0430\u043d\u0438 \u043e\u0434 \u0442\u0440\u0438 \u043d\u0430\u0441\u0442\u0430\u043d\u0438, \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438 \u043a\u0430\u0442\u0430\u0441\u0442\u0440\u043e\u0444\u0438 \u0438 \u0442\u043e\u0430: Three Mile Island \u0432\u043e 1979 \u0433. \u0432\u043e \u0421\u0410\u0414, \u0427\u0435\u0440\u043d\u043e\u0431\u0438\u043b \u0432\u043e 1986 \u0433. \u0432\u043e \u0423\u043a\u0440\u0430\u0438\u043d\u0430 \u0438 \u0424\u0443\u043a\u0443\u0448\u0438\u043c\u0430 \u0432\u043e 2011 \u0433. \u0432\u043e \u0408\u0430\u043f\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430. \u0422\u0430\u043a\u0432\u0438\u043e\u0442 \u0458\u0430\u0432\u0435\u043d \u0441\u0435\u043d\u0442\u0438\u043c\u0435\u043d\u0442 \u0435 \u0438\u0441\u0442\u043e \u0442\u0430\u043a\u0430 \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0446\u0430 \u043d\u0430 \u0430\u0433\u0440\u0435\u0441\u0438\u0432\u043d\u0430\u0442\u0430, \u043d\u0435\u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430\u043d\u0430 \u043a\u0430\u043c\u043f\u0430\u045a\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0442\u0438\u0432 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0442\u0430 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043a\u043e\u0434\u0432\u0438\u0436\u0435\u045a\u0430 \u0438 \u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438 \u043a\u043e\u0458\u0430 \u043f\u043e\u0434\u043e\u0446\u043d\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0440\u0430\u0441\u043d\u0430 \u0432\u043e \u043f\u043e\u043f\u0443\u043b\u0438\u0441\u0442\u0438\u0447\u043a\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0430 \u0432\u043e \u0413\u0435\u0440\u043c\u0430\u043d\u0438\u0458\u0430. \u0415\u043a\u043e\u0430\u043a\u0442\u0438\u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0441\u0435 \u0442\u043e\u043a\u043c\u0443 \u043e\u043d\u0438\u0435 \u043a\u043e\u0438 \u0440\u0435\u0432\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0458\u0430 \u043f\u043e\u0434\u0434\u0440\u0436\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u0438 \u0437\u0430\u0433\u043e\u0432\u0430\u0440\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0435\u0434\u043d\u0430 \u043e\u0434 \u043d\u0430\u0458\u0431\u0435\u0437\u0431\u0435\u0434\u043d\u0438\u0442\u0435, \u043d\u0430\u0458\u0447\u0438\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0438 \u043d\u0430\u0458\u0434\u043e\u0432\u0435\u0440\u043b\u0438\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u0437\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u0421\u0442\u0430\u0442\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0432\u043e \u043f\u0440\u043e\u0434\u043e\u043b\u0436\u0435\u043d\u0438\u0435 \u0435 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u0430 \u0437\u0430 \u0432\u0430\u043a\u0432\u043e\u0442\u043e \u0442\u0432\u0440\u0434\u0435\u045a\u0435.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u0435\u0434\u043d\u043e <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0013935121000487\">\u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435<\/a> \u043e\u0431\u0458\u0430\u0432\u0435\u043d\u043e \u0432\u043e \u0441\u043f\u0438\u0441\u0430\u043d\u0438\u0435\u0442\u043e \u201eEnviromental research\u201c, \u043a\u0430\u043a\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0446\u0430 \u043d\u0430 \u0430\u0435\u0440\u043e\u0437\u0430\u0433\u0430\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043f\u0440\u0435\u0434\u0438\u0437\u0432\u0438\u043a\u0430\u043d\u043e \u043e\u0434 \u0441\u043e\u0433\u043e\u0440\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0444\u043e\u0441\u0438\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u0430 \u0441\u043e \u0444\u043e\u043a\u0443\u0441 \u043d\u0430 PM 2.5 \u0447\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438 (\u0447\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438 \u0441\u043e \u0434\u0438\u0458\u0430\u043c\u0435\u0442\u0430\u0440 \u043e\u0434 2.5 \u043c\u0438\u043a\u0440\u043e\u043c\u0435\u0442\u0440\u0438), \u0433\u043e\u0434\u0438\u0448\u043d\u043e \u0443\u043c\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0434\u0443\u0440\u0438 8.7 \u043c\u0438\u043b\u0438\u043e\u043d\u0438 \u043b\u0443\u0453\u0435. Me\u0453\u0443\u0442\u043e\u0430, \u0438\u043c\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0433\u043e \u043f\u0440\u0435\u0434\u0432\u0438\u0434 \u0444\u0430\u043a\u0442\u043e\u0442 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043d\u0430\u0458\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0438\u043e\u0442 \u0434\u0435\u043b \u043e\u0434 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0434\u0435\u043d\u0435\u0441 (\u0441\u043a\u043e\u0440\u043e \u0434\u0432\u0435 \u0442\u0440\u0435\u0442\u0438\u043d\u0438) \u0435 \u043e\u0434 \u0444\u043e\u0441\u0438\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u0430, \u043e\u0447\u0435\u043a\u0443\u0432\u0430\u043d\u043e \u0435 \u0438\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0434\u0430 \u0431\u0438\u0434\u0430\u0442 \u043f\u0440\u0438\u0447\u0438\u043d\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u0438 \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0438 \u043e\u0434 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438. \u0421\u043e \u0446\u0435\u043b \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0430\u0432\u0438 \u0434\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u043d\u0430 \u0438 \u043a\u043e\u0440\u0435\u043a\u0442\u043d\u0430 \u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u0431\u0430 \u0437\u0430 \u0441\u0442\u0430\u043f\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043e\u0434 \u0440\u0430\u0437\u043b\u0438\u0447\u043d\u0438 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438, \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u043d\u0430 \u0435 \u0430\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0438\u0437\u0432\u0438\u043a\u0430\u043d\u0438 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u0438 \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0438 \u043f\u043e \u0435\u0434\u0435\u043d\u0438\u0446\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0440\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u041a\u043e\u043c\u043f\u0430\u0440\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0435 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u043d\u0430 \u0437\u0430 1 \u0422Wh (\u0441\u043e \u0437\u0431\u043e\u0440\u043e\u0432\u0438: \u0442\u0435\u0440\u0430\u0432\u0430\u0442 \u0447\u0430\u0441). \u041f\u0440\u0438\u0431\u043b\u0438\u0436\u043d\u043e, \u0442\u043e\u0430 \u0435 <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/explorers\/energy?tab=chart&amp;facet=none&amp;country=~European+Union+%2827%29&amp;Total+or+Breakdown=Total&amp;Energy+or+Electricity=Electricity+only&amp;Metric=Per+capita+generation\">\u0433\u043e\u0434\u0438\u0448\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043f\u043e\u0442\u0440\u043e\u0448\u0443\u0432\u0430\u0447\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 150 \u0438\u043b\u0458\u0430\u0434\u0438 \u0433\u0440\u0430\u0453\u0430\u043d\u0438 \u0432\u043e \u0415\u0432\u0440\u043e\u043f\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0423\u043d\u0438\u0458\u0430<\/a>. \u0420\u0435\u0437\u0443\u043b\u0442\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u043a\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0458\u0430\u0433\u043b\u0435\u043d\u043e\u0442 \u0435 \u043e\u0434\u0433\u043e\u0432\u043e\u0440\u0435\u043d \u0437\u0430 <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/safest-sources-of-energy\">32.72 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u0438 \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0438 \u043f\u043e \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d \u0442\u0435\u0440\u0430\u0432\u0430\u0442 \u0447\u0430\u0441 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430<\/a>, \u0434\u043e\u0434\u0435\u043a\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 0.03 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u0438 \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0438, \u043f\u0440\u0438\u0442\u043e\u0430 \u0443\u0432\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u0458\u045c\u0438 \u0433o <a href=\"https:\/\/www.unscear.org\/unscear\/en\/publications\/2008_1.html\">\u0431\u0440\u043e\u0458\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0447\u0438\u043d\u0430\u0442\u0438 \u043e\u0434 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0445\u0430\u0432\u0430\u0440\u0438\u0438 \u0432\u043e \u0427\u0435\u0440\u043d\u043e\u0431\u0438\u043b \u0438 \u0424\u0443\u043a\u0443\u0448\u0438\u043c\u0430<\/a>. \u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 <a href=\"https:\/\/www.reconstruction.go.jp\/topics\/main-cat2\/sub-cat2-6\/20201225_kanrenshi.pdf\">\u0438\u0437\u0432\u0435\u0448\u0442\u0430\u0458<\/a> \u043d\u0430 \u043e\u0440\u0433\u0430\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0458\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0412\u043b\u0430\u0434\u0430 \u043e\u0434 2020 \u0433., \u0431\u0440\u043e\u0458\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u0438 \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0438 \u043e\u0434 \u043d\u0435\u0441\u0440\u0435\u045c\u0430\u0442\u0430 \u0432\u043e \u0424\u0443\u043a\u0443\u0448\u0438\u043c\u0430 \u0441\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u043d\u0443\u0432\u0430 \u043d\u0430 2314 \u0438 \u0442\u043e\u0430 \u0441\u0430\u043c\u043e \u0435\u0434\u0435\u043d \u043f\u043e\u0447\u0438\u043d\u0430\u0442 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0446\u0430 \u043d\u0430 \u0458\u043e\u043d\u0438\u0437\u0438\u0440\u0430\u0447\u043a\u043e \u0437\u0440\u0430\u0447\u0435\u045a\u0435, \u0430 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0446\u0430 \u043d\u0430 \u0444\u0438\u0437\u0438\u0447\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0438 \u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u043b\u0435\u043d \u0441\u0442\u0440\u0435\u0441 \u043e\u0434 \u0435\u0432\u0430\u043a\u0443\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430. \u0421\u043e \u0434\u0440\u0443\u0433\u0438 \u0437\u0431\u043e\u0440\u043e\u0432\u0438, \u0434\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0436\u0438\u0432\u0435\u0435\u0442\u0435 \u0432\u043e \u0433\u0440\u0430\u0434 \u0441\u043e 150 \u0438\u043b\u0458\u0430\u0434\u0438 \u0436\u0438\u0442\u0435\u043b\u0438 \u043a\u043e\u0458 \u0438\u043c\u0430 \u0433\u043e\u0434\u0438\u0448\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0442\u0440\u043e\u0448\u0443\u0432\u0430\u0447\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 1 \u0442\u0435\u0440\u0430\u0432\u0430\u0442 \u0447\u0430\u0441 \u0438 \u0434\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0442\u043e\u0458 \u0433\u0440\u0430\u0434 \u0435 \u043a\u043e\u043c\u043f\u043b\u0435\u0442\u043d\u043e \u043d\u0430\u043f\u043e\u0458\u0443\u0432\u0430\u043d \u043e\u0434 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0440\u043e\u0458\u043a\u0430, \u0432\u043e \u043f\u0440\u043e\u0441\u0435\u043a, <strong>\u043d\u0430 \u0441\u0435\u043a\u043e\u0438 33 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438 \u0431\u0438 \u0438\u043c\u0430\u043b\u043e \u0441\u0430\u043c\u043e \u0435\u0434\u0435\u043d \u0441\u043c\u0440\u0442\u0435\u043d \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0458<\/strong> \u043f\u0440\u0435\u0434\u0438\u0437\u0432\u0438\u043a\u0430\u043d \u043e\u0434 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0430. \u0414\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0433\u0440\u0430\u0434\u043e\u0442 \u0435 \u043d\u0430\u043f\u043e\u0458\u0443\u0432\u0430\u043d \u043e\u0434 \u0442\u0435\u0440\u043c\u043e\u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0430 \u043d\u0430 \u043b\u0438\u0433\u043d\u0438\u0442 (\u0432\u0438\u0434 \u0458\u0430\u0433\u043b\u0435\u043d \u0441\u043e \u043d\u0438\u0441\u043a\u0430 \u043a\u0430\u043b\u043e\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0432\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442) \u043a\u0430\u043a\u043e\u0432 \u0448\u0442\u043e \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0438 \u0420\u0415\u041a \u201e\u0411\u0438\u0442\u043e\u043b\u0430\u201c, <strong>\u0441\u0435\u043a\u043e\u0458\u0430 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0431\u0438 \u0438\u043c\u0430\u043b\u043e \u043f\u043e 33 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u0438 \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0438<\/strong> \u043a\u0430\u043a\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0446\u0430 \u043d\u0430 \u0430\u0435\u0440\u043e\u0437\u0430\u0433\u0430\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435. \u0412\u043e \u043f\u043e\u0433\u043b\u0435\u0434 \u043d\u0430 \u0431\u0435\u0437\u0431\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430, \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0438\u043c\u0430 \u0437\u0430 \u043d\u0438\u0458\u0430\u043d\u0441\u0430 \u043f\u043e\u0434\u043e\u0431\u0440\u043e \u0434\u043e\u0441\u0438\u0435 \u0438 \u043e\u0434 \u0445\u0438\u0434\u0440\u043e\u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 \u0438 \u043e\u0434 \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0430\u0440\u043a\u043e\u0432\u0438. \u041c\u0435\u0453\u0443\u0442\u043e\u0430, \u0438 \u0434\u0432\u0435\u0442\u0435 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u0441\u043e \u043d\u0438\u0441\u043a\u0430 \u0435\u043c\u0438\u0441\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u0442\u0430\u043a\u043b\u0435\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0433\u0430\u0441\u043e\u0432\u0438 \u0441\u0435 \u043f\u043e\u0434\u0435\u0434\u043d\u0430\u043a\u0432\u043e \u0431\u0435\u0437\u0431\u0435\u0437\u0434\u043d\u0438 \u0438 \u043d\u0435\u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u043b\u0438\u0432\u043e \u043f\u043e\u0434\u043e\u0431\u0440\u0438 \u0432\u043e \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441 \u043d\u0430 \u0444\u043e\u0441\u0438\u043b\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u0430.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0415\u0434\u043d\u0430 \u043e\u0434 \u043f\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u0432\u0438\u0441\u043e\u043a\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0442\u0435\u043f\u0435\u043d \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0432\u0435\u0440\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u043f\u043b\u0430\u043d\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e\u0442\u043e \u0432\u043e \u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u0431\u0430 \u0441\u043e \u041e\u0418\u0415 \u043a\u043e\u0438 \u0441\u0435 \u043e\u0434 \u0441\u0442\u043e\u0445\u0430\u0441\u0442\u0438\u0447\u0435\u043d (\u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0435\u043d) \u043a\u0430\u0440\u0430\u043a\u0442\u0435\u0440. \u041a\u0430\u043a\u043e \u043a\u0430\u0440\u0430\u043a\u0442\u0435\u0440\u0438\u0441\u0442\u0438\u0447\u0435\u043d \u043f\u043e\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b \u0437\u0430 \u0434\u043e\u0432\u0435\u0440\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0447\u0435\u0441\u0442\u043e \u0441\u0435 \u0443\u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0443\u0432\u0430 \u0442.\u043d. \u0444\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440 \u043d\u0430 \u043e\u043f\u0442\u043e\u0432\u0430\u0440\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435, \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u0444\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440 \u043d\u0430 \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043a\u043e\u0458 \u0441\u0435 \u0438\u0437\u0440\u0430\u0437\u0443\u0432\u0430 \u043d\u0430\u0458\u0447\u0435\u0441\u0442\u043e \u0432\u043e \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u043d\u0442\u0438 \u0438 \u0441\u0435 \u0434\u0435\u0444\u0438\u043d\u0438\u0440\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441 \u043e\u0434 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u043e\u0434\u0440\u0435\u0434\u0435\u043d \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440 \u0432\u043e \u0434\u0430\u0434\u0435\u043d \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438 \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u0432\u0430\u043b (\u043d\u0430\u0458\u0447\u0435\u0441\u0442\u043e \u0435\u0434\u043d\u0430 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430) \u0438 \u0442\u0435\u043e\u0440\u0435\u0442\u0441\u043a\u043e\u0442\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0431\u0438 \u0441\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u0435\u043b\u0430 \u0434\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0430 \u0431\u0438 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0435\u043b\u0430 \u0441\u043e \u043d\u043e\u043c\u0438\u043d\u0430\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0438\u043d\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043c\u043e\u045c\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043f\u043e\u0441\u0442\u043e\u0458\u0430\u043d\u043e \u0432\u043e \u0440\u0430\u0437\u0433\u043b\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434. \u041d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440, <a href=\"https:\/\/www.eia.gov\/electricity\/monthly\/epm_table_grapher.php?t=epmt_6_07_b\">\u0437\u0430 2021 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430, \u043e\u0432\u043e\u0458 \u0444\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440 \u043d\u0430 \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0437\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0440\u043e\u0458\u043a\u0438 \u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430\u043b 92.7 %, \u0437\u0430 \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0430\u0440\u043a\u043e\u0432\u0438 34.6%, \u0430 \u0437\u0430 \u0444\u043e\u0442\u043e\u043d\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 24.6 %.<\/a> \u0422\u043e\u0430 \u0435 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430 \u043a\u0430\u0436\u0435\u043c\u0435 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 \u0432\u043e 2021 \u0433. \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u043b\u0435 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0441\u043e \u043d\u0438\u0432\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0438\u043d\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u043c\u043e\u045c\u043d\u043e\u0441\u0442 11 \u043c\u0435\u0441\u0435\u0446\u0438 \u043e\u0434 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430, \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 \u043e\u043a\u043e\u043b\u0443 4 \u043c\u0435\u0441\u0435\u0446\u0438 \u043e\u0434 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430, \u0444\u043e\u0442\u043e\u043d\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 &#8211; 3 \u043c\u0435\u0441\u0435\u0446\u0438, \u0430 \u0432\u043e \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u0442\u0438\u043e\u0442 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434 \u043e\u0434 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0432\u043e\u043e\u043f\u0448\u0442\u043e \u0434\u0430 \u043d\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u043b\u0435. \u0421\u043e \u0434\u0440\u0443\u0433\u0438 \u0437\u0431\u043e\u0440\u043e\u0432\u0438, \u0437\u0430 \u0435\u0434\u043d\u0430\u043a\u0432\u0430 \u043d\u043e\u043c\u0438\u043d\u0430\u043b\u043d\u0430 \u043c\u043e\u045c\u043d\u043e\u0441\u0442, \u0432\u043e \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434 \u043e\u0434 \u0435\u0434\u043d\u0430 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0430, \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0440\u043e\u0458\u043a\u0430 \u0431\u0438 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043b\u0430 58.1% \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434 \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430 \u0438 68.1% \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435 \u043e\u0434 \u0444\u043e\u0442\u043e\u043d\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0421\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u0437\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0438\u043c\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0435\u043a\u0430\u043a\u0432\u043e \u0432\u043b\u0438\u0458\u0430\u043d\u0438\u0435 \u0432\u0440\u0437 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430. \u0415\u0434\u043d\u0430 \u043e\u0434 \u043a\u043e\u043c\u043f\u043e\u043d\u0435\u043d\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u0435\u043a\u0443 \u043a\u043e\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u043c\u0430\u043d\u0438\u0444\u0435\u0441\u0442\u0438\u0440\u0430 \u0442\u0430\u043a\u0432\u043e\u0442\u043e \u0432\u043b\u0438\u0458\u0430\u043d\u0438\u0435 \u0435 \u0438 \u0443\u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0437\u0435\u043c\u0458\u0438\u0448\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u0438\u0437\u0433\u0440\u0430\u0434\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0431\u0458\u0435\u043a\u0442\u0438. \u0418 \u0432\u043e \u0442\u043e\u0458 \u043f\u043e\u0433\u043b\u0435\u0434, \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u0441\u043e \u043d\u0430\u0458\u0434\u043e\u0431\u0440\u0438 \u043a\u0430\u0440\u0430\u043a\u0442\u0435\u0440\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0438. \u0418\u043c\u0435\u043d\u043e, \u043d\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0440\u043e\u0458\u043a\u0438 \u0438\u043c \u0435 \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u043d\u0430 \u0441\u0430\u043c\u043e <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/land-use-per-energy-source\">0.3 m<sup>2 <\/sup>\u043f\u043e\u0432\u0440\u0448\u0438\u043d\u0430 \u0437\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0435\u0434\u0435\u043d \u043c\u0435\u0433\u0430\u0432\u0430\u0442 \u0447\u0430\u0441 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u041e\u0434 \u0434\u0440\u0443\u0433\u0430 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430, \u0444\u043e\u0442\u043e\u0432\u043e\u043b\u0442\u0430\u0438\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 \u0437\u0430\u0444\u0430\u045c\u0430\u0430\u0442 19 m<sup>2<\/sup><\/a> \u0437\u0430 \u0438\u0441\u0442\u043e \u043a\u043e\u043b\u0438\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u043d\u0430 \u0438\u043c \u0435 63 \u043f\u0430\u0442\u0438 \u043f\u043e\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0440\u0448\u0438\u043d\u0430. \u041a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u0434\u0430 \u0435, \u0441\u043e \u043e\u0433\u043b\u0435\u0434 \u043d\u0430 \u0444\u0430\u043a\u0442\u043e\u0442 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0437\u0438\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043a\u043e\u043d \u043d\u0438\u0441\u043a\u043e \u0458\u0430\u0433\u043b\u0435\u0440\u043e\u0434\u043d\u0438 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u0431\u0438 \u043f\u0440\u0435\u0432\u0435\u043d\u0438\u0440\u0430\u043b\u0430 \u043c\u0438\u043b\u0438\u043e\u043d\u0438 \u0441\u043c\u0440\u0442\u043d\u0438 \u0441\u043b\u0443\u0447\u0430\u0438 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u0438\u0446\u0430 \u043d\u0430 \u0430\u0435\u0440\u043e\u0437\u0430\u0433\u0430\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0438 \u0431\u0438 \u0433\u0438 \u043e\u0433\u0440\u0430\u043d\u0438\u0447\u0438\u043b\u0430 \u043a\u043b\u0438\u043c\u0430\u0442\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u043e\u043c\u0435\u043d\u0438, \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0440\u0448\u0438\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0437\u0430\u0444\u0430\u0442\u0435\u043d\u043e \u0437\u0435\u043c\u0458\u0438\u0448\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u0438\u0437\u0433\u0440\u0430\u0434\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u043e\u0431\u0458\u0435\u043a\u0442\u0438, \u043e\u0441\u043e\u0431\u0435\u043d\u043e \u043d\u0430 \u043d\u0435\u043f\u0440\u043e\u0434\u0443\u043a\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438 \u0437\u0435\u043c\u0458\u0438\u0448\u0442\u0430, \u0435 \u043c\u0430\u043b\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0438.<\/p>\n\n\n\n<p>\u041e\u0434 \u0434\u0440\u0443\u0433\u0430 \u0441\u0442\u0440\u0430\u043d\u0430, \u0435\u0434\u0435\u043d \u043e\u0434 \u043d\u0430\u0458\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0430\u0442\u043e\u0446\u0438 \u043d\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u043e\u0434\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430 \u043d\u0430 \u0432\u0438\u0441\u043e\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u0441\u043a\u0438 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438 \u0437\u0430 \u0438\u0437\u0433\u0440\u0430\u0434\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0440\u043e\u0458\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0448\u0442\u043e \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0434\u043e\u043b\u0433\u0430 \u0438 \u043a\u043e\u043c\u043f\u043b\u0435\u043a\u0441\u043d\u0430 \u0437\u0430\u0434\u0430\u0447\u0430. &nbsp;\u041f\u0440\u043e\u0446\u0435\u043d\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u0442\u0430\u043a\u0432\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438 \u0432\u0430\u0440\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0437\u043d\u0430\u0447\u0438\u0442\u0435\u043b\u043d\u043e \u0432\u043e \u0437\u0430\u0432\u0438\u0441\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043e\u0434 \u043b\u043e\u043a\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430, \u0430 \u0441\u043e\u0433\u043b\u0430\u0441\u043d\u043e <a href=\"https:\/\/www.eia.gov\/analysis\/studies\/powerplants\/capitalcost\/pdf\/capital_cost_AEO2020.pdf\">\u0438\u0437\u0432\u0435\u0448\u0442\u0430\u0458<\/a> \u043d\u0430 EIA (U.S. Energy Information Administration), \u0438\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043c\u043e\u0436\u0430\u0442 \u0434\u0430 \u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433\u043d\u0430\u0442 \u0432\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0434\u043e 6041$ \u0437\u0430 \u0438\u043d\u0441\u0442\u0430\u043b\u0438\u0440\u0430\u043d kW (\u0441\u043e \u0437\u0431\u043e\u0440\u043e\u0432\u0438: \u043a\u0438\u043b\u043e\u0432\u0430\u0442) \u0437\u0430 \u043d\u043e\u0432\u0430\u0442\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0440\u0435\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440\u0438 \u0438 \u0441\u043e\u0432\u0440\u0435\u043c\u0435\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438. \u041a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u043f\u0440\u0435\u0442\u0445\u043e\u0434\u043d\u043e, \u0437\u0430 \u043f\u043e\u0441\u043e\u043e\u0434\u0432\u0435\u0442\u043d\u0430 \u0438\u043b\u0443\u0441\u0442\u0440\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430, \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u043da \u0435 \u0441\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e \u0435\u0434\u0438\u043d\u0438\u0446\u0430 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0438\u0440\u0430\u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u0412\u043e \u043f\u0440\u0435\u0441\u043c\u0435\u0442\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0435 \u0432\u043a\u043b\u0443\u0447\u0435\u043d\u0438 \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438 \u0437\u0430 \u0438\u0437\u0433\u0440\u0430\u0434\u0431\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0438 \u043e\u043f\u0435\u0440\u0430\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438 \u0437\u0430 \u043e\u0434\u0440\u0436\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0438 \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u043e. \u0412\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430 1 \u041cWh \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0432\u043e 2019 \u0433. \u043e\u0434 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0430 <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/cheap-renewables-growth\">\u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430\u043b\u0430 155 $, o\u0434 \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u043d\u0430 41 $, a o\u0434 \u0444\u043e\u0442\u043e\u043d\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0430 40 $<\/a> \u0441\u043e \u0448\u0442\u043e \u043e\u0432\u0438\u0435 &nbsp;\u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u043d\u0430 \u041e\u0418\u0415 \u0441\u0442\u0430\u043d\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 \u043f\u043e\u0435\u0432\u0442\u0438\u043d\u0438 \u043e\u0434 \u043e\u043d\u0438\u0435 \u043a\u043e\u0438\u0448\u0442\u043e \u043d\u0435\u043a\u043e\u0433\u0430\u0448 \u0433\u0438 \u043d\u0430\u0440\u0435\u043a\u0443\u0432\u0430\u0432\u043c\u0435 \u043a\u043e\u043d\u0432\u0435\u043d\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u0412\u0430\u0436\u043d\u043e \u0435 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0440\u0430 \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0432\u043e \u043f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0434\u0435\u043a\u0430\u0434\u0430 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u041e\u0418\u0415 \u0435\u043a\u0441\u043f\u043e\u043d\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b\u043d\u043e \u0441\u0435 \u043d\u0430\u043c\u0430\u043b\u0438\u043b\u0435 \u0438 \u0442\u043e\u0430 \u0437\u0430 \u043d\u0435\u0432\u0435\u0440\u043e\u0458\u0430\u0442\u043d\u0438 89% \u0437\u0430 \u0444\u043e\u0442\u043e\u043d\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0438 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 \u0438 70% \u0437\u0430 \u043a\u043e\u043f\u043d\u0435\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0432\u0435\u0442\u0435\u0440\u043d\u0438 \u043f\u0430\u0440\u043a\u043e\u0432\u0438. \u041c\u0435\u0453\u0443\u0434\u0440\u0443\u0433\u043e\u0442\u043e, \u043e\u0432\u0430\u0430 \u0431\u0440\u0437\u043e\u043e\u043f\u0430\u0453\u0430\u0447\u043a\u0430 \u0440\u0430\u0437\u0432\u043e\u0458\u043d\u0430 \u0442\u0435\u043d\u0434\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0441\u0435 \u0434\u043e\u043b\u0436\u0438 \u043d\u0430 \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0444\u043e\u0442\u043e\u043d\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438 \u043f\u0430\u043d\u0435\u043b\u0438 \u0448\u0442\u043e \u043e\u0432\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u0438 \u0441\u0442\u0435\u043a\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0437\u043d\u0430\u0435\u045a\u0435 \u0437\u0430 \u043e\u043f\u0442\u0438\u043c\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u0441\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e, \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0448\u043a\u043e\u043b\u0441\u043a\u0438 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440 \u0437\u0430 \u043a\u043e\u043d\u0446\u0435\u043f\u0442\u043e\u0442 \u201e\u0423\u0447\u0435\u045a\u0435 \u043f\u0440\u0435\u043a\u0443 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0430<strong>\u201c<\/strong> (learning-by-doing). \u0418\u0441\u0442\u0438\u043e\u0442 \u043c\u0435\u0445\u0430\u043d\u0438\u0437\u0430\u043c \u043d\u0430 \u0438\u043d\u0442\u0435\u043d\u0437\u0438\u0432\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u0438 \u0437\u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0438\u043d\u0432\u0435\u0441\u0442\u0438\u0446\u0438\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u0440\u0435\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0431\u0438 \u0441\u0435 \u043e\u0434\u0440\u0430\u0437\u0438\u043b \u043f\u043e\u0437\u0438\u0442\u0438\u0432\u043d\u043e \u0432\u0440\u0437 \u043d\u0430\u043c\u0430\u043b\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0442\u0440\u043e\u0448\u043e\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043e\u043f\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u043b\u0433 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434 \u043e\u0441\u043e\u0431\u0435\u043d\u043e \u0437\u0430 \u0432\u0435\u0442\u0443\u0432\u0430\u0447\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0438 \u043a\u0430\u043a\u043e \u0448\u0442\u043e \u0441\u0435 \u043c\u0430\u043b\u0438\u0442\u0435 \u043c\u043e\u0434\u0443\u043b\u0430\u0440\u043d\u0438 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0440\u0435\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440\u0438 (SMRs), \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0440\u0435\u0430\u043a\u0442\u043e\u0440\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u0442 \u0442\u043e\u0440\u0438\u0443\u043c (\u0422h) \u043a\u0430\u043a\u043e \u0433\u043e\u0440\u0438\u0432\u043e<a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-021-02459-w\"> (\u0432\u043e \u041a\u0438\u043d\u0430 \u0441\u0435 \u0441\u043f\u0440\u043e\u0432\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430 \u0435\u043a\u0441\u043f\u0435\u0440\u0438\u043c\u0435\u043d\u0442 \u0437\u0430 \u0442\u0435\u0441\u0442\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0442\u043e\u0442\u0438\u043f)<\/a>, \u0435\u043a\u0441\u0442\u0440\u0430\u043a\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0443\u0440\u0430\u043d\u0438\u0443\u043c \u043e\u0434 \u043c\u043e\u0440\u0441\u043a\u0430 \u0432\u043e\u0434\u0430 \u0438\u0442\u043d. \u0421\u0435 <a href=\"http:\/\/large.stanford.edu\/courses\/2012\/ph241\/ferguson2\/\">\u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u043d\u0443\u0432\u0430<\/a> \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043a\u043e\u043d\u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0443\u0440\u0430\u043d\u0438\u0443\u043c \u0432\u043e \u043e\u043a\u0435\u0430\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430 3 \u043c\u0438\u043b\u0438\u0433\u0440\u0430\u043c\u0438 \u043d\u0430 \u043a\u0443\u0431\u0435\u043d \u043c\u0435\u0442\u0430\u0440 \u0432\u043e\u0434\u0430, \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u043c\u043e\u0440\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0432\u043e\u0434\u0438 \u0432\u043a\u0443\u043f\u043d\u043e \u0441\u043e\u0434\u0440\u0436\u0430\u0442 \u043e\u043a\u043e\u043b\u0443 4.5 \u043c\u0438\u043b\u0438\u0458\u0430\u0440\u0434\u0438 \u0442\u043e\u043d\u0438 \u0443\u0440\u0430\u043d\u0438\u0443\u043c. \u0421\u043f\u043e\u0440\u0435\u0434 \u0435\u0434\u043d\u043e <a href=\"https:\/\/sci-hub.hkvisa.net\/10.1039\/C7DT04058J\">\u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435<\/a> \u043a\u043e\u0435 \u0434\u0430\u0432\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0433\u043b\u0435\u0434 \u043d\u0430 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0435\u0434\u043e\u043a\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430, \u0446\u0435\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0435\u043a\u0441\u0442\u0440\u0430\u043a\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u043a\u0438\u043b\u043e\u0433\u0440\u0430\u043c \u0443\u0440\u0430\u043d\u0438\u0443\u043c\u043e\u0432 \u043e\u043a\u0441\u0438\u0434 (U<sub>3<\/sub>O<sub>8<\/sub>) \u0441\u0435 \u043d\u0430\u043c\u0430\u043b\u0438\u043b\u0430 \u043e\u0434 2000$ \u0432\u043e 1984 \u0433. \u043d\u0430 500$ \u0432\u043e 2018 \u0433. \u0414\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u043e\u0432\u0430\u0430 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0441\u043e\u0437\u0440\u0435\u0435 \u0438 \u0441\u0442\u0430\u043d\u0435 \u043a\u043e\u043c\u0435\u0440\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b\u043d\u043e \u0434\u043e\u0441\u0442\u0430\u043f\u043d\u0430, \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0431\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u043b\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u043a\u043b\u0430\u0441\u0438\u0444\u0438\u0446\u0438\u0440\u0430 \u0432\u043e \u0433\u0440\u0443\u043f\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u043e\u0431\u043d\u043e\u0432\u043b\u0438\u0432\u0438 \u0438\u0437\u0432\u043e\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0417\u0430 \u0436\u0430\u043b, \u0441\u043e\u0433\u043b\u0430\u0441\u043d\u043e \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u043a\u0430\u0437\u0430\u0442\u0435\u043b\u0438, \u043d\u0435 \u0433\u043b\u0435\u0434\u0430\u043c \u0441\u0446\u0435\u043d\u0430\u0440\u0438\u043e \u0432\u043e \u043a\u043e\u0435 \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0431\u0438 \u043c\u043e\u0436\u0435\u043b\u0430 \u0434\u0430 \u0438\u043c\u0430 \u0441\u043e\u043f\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0430 \u0432\u043e \u0438\u0434\u043d\u0438\u043d\u0430 \u0438\u0430\u043a\u043e \u0438\u0434\u0435\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0435 \u0435 \u043d\u043e\u0432\u0430 \u0438 \u0434\u0430\u0442\u0438\u0440\u0430 \u043e\u0434 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0421\u0424\u0420\u0408 \u043a\u043e\u0433\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0430\u0437\u043c\u0438\u0441\u043b\u0443\u0432\u0430\u043b\u043e \u0437\u0430 \u0438\u0437\u0433\u0440\u0430\u0434\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0438 \u0432\u043e \u0441\u0438\u0442\u0435 \u0444\u0435\u0434\u0435\u0440\u0430\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438 \u0440\u0435\u043f\u0443\u0431\u043b\u0438\u043a\u0438. \u0414\u0443\u0440\u0438 \u0438 <a href=\"http:\/\/www.build.mk\/docs\/users\/cloverstack\/Strategija%20za%20razvoj%20na%20energetikata%202008-2020%20so%20vizija%20do%202030.pdf\">\u0421\u0442\u0440\u0430\u0442\u0435\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0440\u0430\u0437\u0432\u043e\u0458 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0438\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0432\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u043f\u0435\u0440\u0438\u043e\u0434 2008-2020 \u0441\u043e \u0432\u0438\u0437\u0438\u0458\u0430 \u0434\u043e 2030 \u0433.<\/a> \u0432\u043e \u0435\u0434\u043d\u043e \u043e\u0434 \u043f\u043e\u0433\u043b\u0430\u0432\u0458\u0430\u0442\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0432\u0438\u0434\u0443\u0432\u0430\u0448\u0435 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0433\u0440\u0430\u043c\u0430, \u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043f\u043e\u0442\u0435\u043d\u0446\u0438\u0458\u0430\u043b\u043d\u0430 \u043b\u043e\u043a\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430 \u0433\u0440\u0430\u0434\u0431\u0430 \u0441\u0435 \u0438\u0437\u0434\u0432\u043e\u0458\u0443\u0432\u0430 \u0440\u0435\u0433\u0438\u043e\u043d\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u041c\u0430\u0440\u0438\u043e\u0432\u043e \u0432\u043e \u043a\u043e\u043c\u0431\u0438\u043d\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0441\u043e \u043f\u043b\u0430\u043d\u0438\u0440\u0430\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0445\u0438\u0434\u0440\u043e\u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c \u0427\u0435\u0431\u0440\u0435\u043d \u0438 \u0413\u0430\u043b\u0438\u0448\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u043a\u043e\u0458 \u0441\u0435 \u0437\u0431\u043e\u0440\u0443\u0432\u0430 \u0441\u043e \u0434\u0435\u0446\u0435\u043d\u0438\u0438. \u041c\u0435\u0453\u0443\u0442\u043e\u0430, \u043d\u0435 \u0435 \u0441\u043f\u0440\u043e\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d\u043e \u0434\u043b\u0430\u0431\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e \u0438\u0441\u0442\u0440\u0430\u0436\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0437\u0430 \u0430\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u0445\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u0435\u0434\u0438\u0437\u0432\u0438\u0446\u0438 \u0438 \u0434\u0430\u043b\u0438 \u0435 \u0432\u043e\u043e\u043f\u0448\u0442\u043e \u0432\u043e\u0437\u043c\u043e\u0436\u043d\u0430 \u0440\u0435\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0432\u0430\u043a\u043e\u0432 \u043f\u0440\u043e\u0435\u043a\u0442. \u0421\u0435\u043a\u0430\u043a\u043e \u0441\u043c\u0435\u0442\u0430\u043c \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435\u0442\u043e \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u0438 \u0438 \u043f\u0440\u0430\u0448\u0430\u045a\u0430 \u043d\u0430 \u0411\u0430\u043b\u043a\u0430\u043d\u043e\u0442 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0435\u0433\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0438 \u043e\u0431\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430\u0442. \u041f\u043e \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440\u0430\u043b\u0430 \u201e\u041a\u0440\u0448\u043a\u043e\u201c \u043a\u043e\u0458\u0430 \u0435 \u0432\u043e \u043f\u043e\u0434\u0435\u043b\u0435\u043d\u0430 \u0434\u0440\u0436\u0430\u0432\u043d\u0430 \u0441\u043e\u043f\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043d\u0430 \u0421\u043b\u043e\u0432\u0435\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u0425\u0440\u0432\u0430\u0442\u0441\u043a\u0430, \u0440\u0435\u0433\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u043e\u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u043a\u0430 \u0437\u0430 \u043a\u0440\u0435\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0437\u0430\u0435\u0434\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438 \u043d\u0443\u043a\u043b\u0435\u0430\u0440\u043d\u0438 \u043a\u0430\u043f\u0430\u0446\u0438\u0442\u0435\u0442\u0438 \u043d\u0430 \u0431\u0430\u043b\u043a\u0430\u043d\u043e\u0442 \u0435 \u043e\u0434 \u0441\u0443\u0448\u0442\u0438\u043d\u0441\u043a\u043e \u0437\u043d\u0430\u0447\u0435\u045a\u0435 \u0438 \u0438\u043d\u0442\u0435\u0440\u0435\u0441. \u0421\u0435 \u043d\u0430\u0434\u0435\u0432\u0430\u043c \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0442.\u043d. \u043a\u0440\u0438\u0437\u0430 \u045c\u0435 \u043f\u0440\u0438\u0434\u043e\u043d\u0435\u0441\u0435 \u043a\u043e\u043d \u0434\u0435\u043c\u0438\u0441\u0442\u0438\u0444\u0438\u043a\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u043c\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u0430\u0442\u043e\u043c\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0432\u043e \u0458\u0430\u0432\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041d. \u0428. \u0415\u043a\u043e\u043b\u043e\u0437\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0435 \u0441\u0435 \u043e\u043f\u0442\u0438\u043c\u0438\u0441\u0442\u0438 \u0437\u0430 \u0437\u0430\u0448\u0442\u0438\u0442\u0430\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430, \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0438\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u2013 \u043f\u0435\u0441\u0438\u043c\u0438\u0441\u0442\u0438 \u0437\u0430 \u043b\u0438\u043a\u0432\u0438\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442\u0430, \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0438\u0447\u0430\u0440\u0438\u0442\u0435, \u043e\u0441\u043e\u0431\u0435\u043d\u043e \u043f\u043e\u043a\u043e\u043d\u0437\u0435\u0440\u0432\u0430\u0442\u0438\u0432\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u043d\u0430\u0447\u0438\u043d\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e \u043d\u0430 \u0435\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430. \u041e\u0432\u0438\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u0438 \u043c\u043e\u0440\u0430 \u0437\u0430\u0435\u0434\u043d\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0435\u0448\u0430\u0432\u0430\u0430\u0442. \u041a\u0430\u043a\u043e \u0438\u043d\u0436\u0435\u043d\u0435\u0440, \u043a\u0430\u043a\u0432\u0438 \u043a\u043e\u0440\u0435\u043b\u0430\u0446\u0438\u0438 \u0433\u043b\u0435\u0434\u0430\u0442\u0435 \u043f\u043e\u043c\u0435\u0453\u0443 \u0441\u0435\u0433\u0430\u0448\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0438 \u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u043e\u043a \u2013 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u0438\u0437\u043c\u043e\u0442 \u0438 \u043a\u043e\u043f\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u0441\u0443\u0440\u043e\u0432\u0438\u043d\u0438 \u0437\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u043d\u0441\u0438?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0421. \u041b. &nbsp;\u041a\u0430\u043a\u043e \u0448\u0442\u043e \u0438\u0441\u0442\u0430\u043a\u043d\u0430\u0432 \u043f\u0440\u0435\u0442\u0445\u043e\u0434\u043d\u043e, \u043d\u0435 \u043c\u0438\u0441\u043b\u0430\u043c \u0434\u0435\u043a\u0430 \u043a\u043e\u043f\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u0441\u0443\u0440\u043e\u0432\u0438\u043d\u0438 \u0437\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u043d\u0441\u0438 \u0435 \u043f\u0440\u043e\u0431\u043b\u0435\u043c\u0430\u0442\u0438\u0447\u043d\u043e \u0441\u0430\u043c\u043e \u043f\u043e \u0441\u0435\u0431\u0435. \u0421\u0442\u0430\u043d\u0443\u0432\u0430 \u0437\u0431\u043e\u0440 \u0437\u0430 \u0432\u043e\u0441\u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043e\u0434\u0440\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442 \u0438 \u0437\u0434\u0440\u0430\u0432\u0430 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u043d\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430. \u041c\u0438\u0441\u043b\u0430\u043c \u0434\u0435\u043a\u0430 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0438\u0441\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435 \u0442\u0440\u0435\u0431\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0433\u0440\u0438\u0436\u0430\u0442 \u0437\u0430 \u0444\u0430\u043a\u0442\u043e\u0442 \u0448\u0442\u043e \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0438\u0440\u043e\u043c\u0430\u0448\u0442\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u0441\u0450 \u0443\u0448\u0442\u0435 \u0440\u0435\u0430\u043b\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0437\u0430 <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/energy-poverty-air-pollution\">\u043e\u043a\u043e\u043b\u0443 3 \u043c\u0438\u043b\u0438\u0458\u0430\u0440\u0434\u0438 \u043b\u0443\u0453\u0435 \u043d\u0430 \u043f\u043b\u0430\u043d\u0435\u0442\u0430\u0442\u0430<\/a>, \u0430 \u043f\u043e\u043c\u0430\u043b\u043a\u0443 \u0432\u0440\u0435\u043c\u0435 \u0434\u0430 \u043f\u043e\u0441\u0432\u0435\u0442\u0430\u0442 \u043d\u0430 \u0430\u043d\u0430\u043b\u0438\u0437\u0438 \u043f\u0440\u0435\u043a\u0443 \u043f\u0430\u0440\u0430\u043c\u0435\u0442\u0440\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u043d\u0435 \u0441\u0435 \u0442\u0430\u043a\u0430 \u0440\u0435\u0430\u043b\u043d\u0438, \u0430 \u0441\u043e \u043a\u043e\u0438 \u0441\u0435 \u0443\u0442\u0432\u0440\u0434\u0443\u0432\u0430 \u0441\u0442\u0435\u043f\u0435\u043d\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0441\u043f\u043e\u0441\u043e\u0431\u043d\u043e\u0441\u0442 \u0437\u0430 \u0431\u0440\u0437\u0430 \u0440\u0430\u0437\u043c\u0435\u043d\u0430 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0431\u0440\u0430 \u0438 \u0440\u0435\u0430\u043b\u0438\u0437\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u0440\u0430\u043d\u0441\u0430\u043a\u0446\u0438\u0438 \u043f\u0440\u0438 \u043a\u043e\u0438 \u0446\u0435\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435 \u043e\u0434\u0440\u0430\u0437 \u043d\u0430 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043d\u0441\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0432\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442. \u041e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043c\u043e\u0442\u0438\u0432 \u043d\u0430 \u0441\u0435\u0433\u0430\u0448\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0438 \u043f\u043e\u0440\u0435\u0434\u043e\u043a \u0438 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u0436\u0435\u043b\u0431\u0430\u0442\u0430 \u0437\u0430 \u043e\u0442\u0441\u0442\u0432\u0430\u0440\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0444\u0438\u0442 \u043e\u0434 \u043f\u0440\u043e\u0434\u0430\u0436\u0431\u0430 \u0438 \u0442\u0440\u0433\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0441\u0432\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440\u0438. \u0412\u0438\u0448\u043e\u043a\u043e\u0442 \u0432\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d \u043e\u0434 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435, \u0430 \u0440\u0435\u0430\u043b\u0438\u0437\u0438\u0440\u0430\u043d \u0441\u043e \u043f\u0440\u043e\u0434\u0430\u0436\u0431\u0430\u0442\u0430, \u0441\u0435 \u043f\u0440\u0438\u0441\u0432\u043e\u0458\u0443\u0432\u0430 \u043e\u0434 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u0438\u0441\u0442\u0438\u0447\u043a\u0430\u0442\u0430 \u043a\u043b\u0430\u0441\u0430 \u0438 \u0441\u0435 \u0430\u043a\u0443\u043c\u0443\u043b\u0438\u0440\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b. \u0421\u0450 \u043e\u043d\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0433\u043e \u043d\u0430\u043c\u0430\u043b\u0443\u0432\u0430 \u0438\u043b\u0438 \u043f\u043e\u043f\u0440\u0435\u0447\u0443\u0432\u0430 \u0432\u0430\u043a\u0432\u043e\u0442\u043e \u0442\u0430\u043b\u043e\u0436\u0435\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u043e\u0442, \u0435 \u043d\u0430 \u0448\u0442\u0435\u0442\u0430 \u043d\u0430 \u0441\u043e\u043f\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435. \u0412\u043e \u0442\u0430\u0430 \u0441\u043c\u0438\u0441\u043b\u0430, \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0430\u043b\u0438\u0437\u043c\u043e\u0442, \u043d\u0435\u043e\u0434\u0440\u0436\u043b\u0438\u0432\u043e\u0441\u0442\u0430 \u0438 \u0443\u043d\u0438\u0448\u0442\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0436\u0438\u0432\u043e\u0442\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438\u043d\u0430 \u0441\u0435 \u0438\u0441\u043f\u0440\u0435\u043f\u043b\u0435\u0442\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442. \u0411\u0438\u0434\u0435\u0458\u045c\u0438 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0446\u0435\u043b \u043d\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u043e\u0442\u043e \u0435 \u043f\u0440\u043e\u0444\u0438\u0442, \u043f\u043e\u0441\u0442\u043e\u0438 \u0432\u0435\u0448\u0442\u0430\u0447\u043a\u0430 (\u0435\u043a\u043e\u043d\u043e\u043c\u0441\u043a\u0430) \u0431\u0430\u0440\u0438\u0435\u0440\u0430 \u0437\u0430 \u0438\u043c\u043f\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u043e\u0437\u043d\u0430\u0442\u0438, \u0444\u0443\u043d\u043a\u0446\u0438\u043e\u043d\u0430\u043b\u043d\u0438 \u0442\u0435\u0445\u043d\u043e\u043b\u043e\u0448\u043a\u0438 \u0440\u0435\u0448\u0435\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0437\u0430\u0440\u0430\u0434\u0438 \u043d\u0438\u0432\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0432\u0438\u0441\u043e\u043a\u0430 \u0446\u0435\u043d\u0430 \u043d\u0430 \u0447\u0438\u043d\u0435\u045a\u0435 \u043a\u043e\u0458\u0430 \u0431\u0438 \u0433\u043e \u043e\u0433\u0440\u0430\u043d\u0438\u0447\u0438\u043b\u0430 \u043f\u0440\u043e\u0444\u0438\u0442\u043e\u0442 \u0438 \u0431\u0438 \u0433\u0438 \u0434\u043e\u0432\u0435\u043b\u0430 \u0441\u043e\u043f\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0432\u043e \u043d\u0435\u043f\u043e\u0432\u043b\u043d\u0430 \u043f\u043e\u0437\u0438\u0446\u0438\u0458\u0430 \u0432\u043e \u0431\u0435\u0441\u043a\u0440\u0430\u0458\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0431\u043e\u0440\u0431\u0430 \u0437\u0430 \u0434\u043e\u043c\u0438\u043d\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u043f\u0430\u0437\u0430\u0440\u0438\u0442\u0435.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041d. \u0428. \u201e\u0412\u0440\u0435\u0434\u0438 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0448\u0442\u0435\u0434\u0438.\u201c \u0435 \u0433\u0435\u0440\u043c\u0430\u043d\u0441\u043a\u0430 \u043c\u0430\u043a\u0441\u0438\u043c\u0430 \u043a\u043e\u0458\u0430\u0448\u0442\u043e \u0434\u0435\u043d\u043e\u0432\u0438\u0432\u0435 \u0458\u0430 \u043f\u0440\u0438\u0444\u0430\u0442\u0438 \u0446\u0435\u043b\u0430 \u0415\u0432\u0440\u043e\u043f\u0430. \u0415\u043a\u0441\u043f\u043b\u043e\u0430\u0442\u0438\u0440\u0430\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0408\u0443\u0433 \u0435 \u043d\u0430\u0432\u0438\u043a\u043d\u0430\u0442 \u043d\u0430 \u0440\u0435\u0446\u0435\u0441\u0438\u0438, \u043a\u043e\u043d\u0446\u0435\u0441\u0438\u0438, \u0448\u0442\u0435\u0434\u0435\u045a\u0435 \u0438 \u0442\u0438\u0445\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435. \u0414\u043e \u0441\u0435\u0433\u0430 \u0442\u043e\u0430 \u0431\u0435\u0448\u0435 \u0442\u043e\u043b\u043a\u0443\u0432\u0430\u043d\u043e \u043a\u0430\u043a\u043e \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0430\u0442\u043e\u043a \u043d\u0430 \u0422\u0440\u0435\u0442\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0432\u0435\u0442, \u043d\u043e \u043f\u043e\u0447\u043d\u0443\u0432\u0430 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0458\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0438 \u043d\u0435\u0434\u043e\u0441\u0442\u0438\u0433 \u043e\u0434 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u043d\u0441\u0438. \u041a\u0430\u043a\u043e \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0440\u0430\u0441\u043f\u0440\u0430\u0432\u0430 \u0438 \u0437\u0430 \u043e\u0432\u0438\u0435 \u043f\u0440\u0430\u0448\u0430\u045a\u0430?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0421. \u041b. \u0412\u0440\u0435\u0434\u0438 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0448\u0442\u0435\u0434\u0438 \u0435 \u043e\u0431\u0438\u0434 \u0437\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0440\u0430\u0441\u043f\u0440\u0435\u0434\u0435\u043b\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u0442\u043e\u0432\u0430\u0440\u043e\u0442 \u0432\u043e \u0443\u0441\u043b\u043e\u0432\u0438 \u043d\u0430 \u043d\u0435\u0440\u0430\u043c\u043d\u043e\u043c\u0435\u0440\u043d\u0430 \u0438 \u043d\u0435\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u0434\u043d\u0430 \u0440\u0430\u0441\u043f\u0440\u0435\u0434\u0435\u043b\u0431\u0430 \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430\u0442\u0430 \u0438 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0432\u0430\u0442\u0430. \u041c\u0435\u0440\u043a\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u0448\u0442\u0435\u0434\u0435\u045a\u0435 \u0448\u0442\u043e \u0412\u043b\u0430\u0434\u0430\u0442\u0430 \u0438\u043c \u0433\u0438 \u043f\u0440\u0435\u0434\u043b\u043e\u0436\u0438 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u043c\u0430\u045c\u0438\u043d\u0441\u0442\u0432\u0430\u0442\u0430 \u043e\u0434 \u0442\u0438\u043f\u043e\u0442: \u0438\u0441\u043a\u043b\u0443\u0447\u0443\u0432\u0430\u0458\u0442\u0435 \u0433\u043e \u043a\u043e\u043c\u043f\u0458\u0443\u0442\u0435\u0440\u043e\u0442 \u043f\u043e \u0437\u0430\u0432\u0440\u0448\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0440\u0430\u0431\u043e\u0442\u0430\u0442\u0430 \u0441\u043e \u043d\u0435\u0433\u043e, \u0438\u0441\u043a\u043b\u0443\u0447\u0443\u0432\u0430\u0458\u0442\u0435 \u0433\u0438 \u043f\u043e\u043b\u043d\u0430\u0447\u0438\u0442\u0435 \u0437\u0430 \u0431\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u0438\u0442\u0435 \u043e\u0434 \u043f\u0440\u0438\u043a\u043b\u0443\u0447\u043d\u0438\u0446\u0438\u0442\u0435 (\u043b\u0430\u043f-\u0442\u043e\u043f, \u043c\u043e\u0431\u0438\u043b\u043d\u0438 \u0442\u0435\u043b\u0444\u043e\u043d\u0438) \u0438\u0442\u043d., \u043f\u043e\u043a\u0440\u0430\u0458 \u0442\u043e\u0430 \u0448\u0442\u043e \u0438\u043c\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0435\u0437\u043d\u0430\u0447\u0438\u0442\u0435\u043b\u0435\u043d \u0435\u0444\u0435\u043a\u0442 \u0432\u0440\u0437 \u043f\u043e\u0442\u0440\u043e\u0448\u0443\u0432\u0430\u0447\u043a\u0430\u0442\u0430, \u0441\u0435 \u0432\u043e \u0441\u0443\u0448\u0442\u0438\u043d\u0430 \u0434\u0440\u0441\u043a\u0438 \u0432\u043e \u0443\u0441\u043b\u043e\u0432\u0438 \u043d\u0430 \u043d\u0435\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u0434\u043d\u0430 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0430 \u0438 \u043d\u0435 \u0441\u0435 \u0440\u0435\u0448\u0435\u043d\u0438\u0435. \u0414\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0438\u043e\u0442 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c \u0432\u043e \u041c\u0430\u043a\u0435\u0434\u043e\u043d\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0435 \u0435 \u043d\u0438\u0442\u0443 \u0440\u0430\u043c\u0435\u043d \u043a\u0430\u043a\u043e \u0448\u0442\u043e \u0441\u0435 \u043d\u0430\u0433\u043b\u0430\u0441\u0443\u0432\u0430, \u0442\u0443\u043a\u0443 \u0440\u0435\u0433\u0440\u0435\u0441\u0438\u0432\u0435\u043d, \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u0441\u0438\u0440\u043e\u043c\u0430\u0448\u043d\u0438\u0442\u0435 \u043f\u043b\u0430\u045c\u0430\u0430\u0442 \u043f\u043e\u0432\u0438\u0441\u043e\u043a \u0434\u0430\u043d\u043e\u043a \u043e\u0434 \u0431\u043e\u0433\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435. \u041d\u0430 \u043a\u043e\u0458 \u043d\u0430\u0447\u0438\u043d? \u0410\u043a\u043e \u0441\u0435 \u043f\u043e\u0433\u043b\u0435\u0434\u043d\u0430\u0442 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0438\u0437 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438\u0442\u0435, \u0434\u0430\u043d\u043e\u043a\u043e\u0442 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0434\u0430\u0434\u0435\u043d\u0430 \u0432\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0441\u0442 (\u0414\u0414\u0412) \u0443\u0447\u0435\u0441\u0442\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0441\u043e \u043e\u043a\u043e\u043b\u0443 43% \u0432\u043e \u0432\u043a\u0443\u043f\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0438 \u043f\u0440\u0438\u0445\u043e\u0434\u0438, \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441\u043d\u043e \u0441\u043a\u043e\u0440\u043e \u043f\u043e\u043b\u043e\u0432\u0438\u043d\u0430 \u043e\u0434 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0446\u0438\u0442\u0435 \u0448\u0442\u043e \u0441\u0435 \u0441\u043e\u0431\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u0441\u0435 \u043f\u0440\u0435\u043a\u0443 \u0414\u0414\u0412 \u043a\u043e\u0458 \u0435 \u0432\u043e \u0441\u0440\u0436 \u043d\u0435\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u0434\u0435\u043d \u0438 \u0440\u0435\u0433\u0440\u0435\u0441\u0438\u0432\u0435\u043d \u0437\u0430\u0442\u043e\u0430 \u0448\u0442\u043e \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430 \u0444\u0438\u043a\u0441\u043d\u0430 \u0441\u0442\u0430\u043f\u043a\u0430 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0431\u0440\u0430 \u0438 \u0443\u0441\u043b\u0443\u0433\u0438. \u041d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440, \u0434\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0432\u043e \u0441\u0443\u043f\u0435\u0440\u043c\u0430\u0440\u043a\u0435\u0442 \u043f\u043e\u0442\u0440\u043e\u0448\u0438\u0442\u0435 6000 \u0434\u0435\u043d\u0430\u0440\u0438, \u045c\u0435 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435 1080 \u0434\u0435\u043d\u0430\u0440\u0438 \u0414\u0414\u0412 \u043d\u0435\u0437\u0430\u0432\u0438\u0441\u043d\u043e \u043e\u0434 \u0432\u0430\u0448\u0438\u0442\u0435 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0430\u045a\u0430. \u0410\u043a\u043e \u0442\u0438\u0435 1080 \u0434\u0435\u043d\u0430\u0440\u0438 \u0441\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0435\u043a\u0442\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0430 \u043c\u0438\u043d\u0438\u043c\u0430\u043b\u043d\u0430 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0430 \u043e\u0434 18000 \u0434\u0435\u043d\u0430\u0440\u0438, \u043f\u0440\u0435\u0442\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 6% \u043e\u0434 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0430\u045a\u0430\u0442\u0430. \u0414\u043e\u043a\u043e\u043b\u043a\u0443 \u0441\u0435 \u043f\u0440\u043e\u0435\u043a\u0442\u0438\u0440\u0430\u0430\u0442 \u043d\u0430 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0430 \u043e\u0434 60000 \u0434\u0435\u043d\u0430\u0440\u0438, \u0438\u0437\u043d\u0435\u0441\u0443\u0432\u0430\u0430\u0442 1.8% \u043e\u0434 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0430\u045a\u0430\u0442\u0430. \u0417\u043d\u0430\u0447\u0438, \u043d\u0435\u043a\u043e\u0458 \u0441\u043e 300 \u0435\u0432\u0440\u0430 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0430, \u043f\u043b\u0430\u045c\u0430 6%, \u0430 \u043d\u0435\u043a\u043e\u0458 \u0441\u043e 1000 \u0435\u0432\u0440\u0430 \u043f\u043b\u0430\u0442\u0430, \u043f\u043b\u0430\u045c\u0430 1.8% \u0434\u0430\u043d\u043e\u043a. \u041e\u0432\u043e\u0458 \u043f\u0440\u0438\u043d\u0446\u0438\u043f \u043d\u0430\u043b\u0438\u043a\u0443\u0432\u0430 \u043d\u0430 Superhik, \u0435\u0434\u0435\u043d \u0430\u043d\u0442\u0438\u0445\u0435\u0440\u043e\u0458 \u043e\u0434 \u0441\u0442\u0440\u0438\u043f \u043d\u0430 \u0410\u043b\u0430\u043d \u0424\u043e\u0440\u0434 \u043a\u043e\u0458 \u043a\u0440\u0430\u0434\u0435 \u043e\u0434 \u0441\u0438\u0440\u043e\u043c\u0430\u0448\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0438 \u0438\u043c \u0434\u0430\u0432\u0430 \u043d\u0430 \u0431\u043e\u0433\u0430\u0442\u0438\u0442\u0435. \u0421\u043e \u043c\u0435\u043d\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0430 \u0438 \u0432\u043e\u0432\u0435\u0434\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0432\u0438\u0441\u043e\u043a\u0438 \u043f\u0440\u043e\u0433\u0440\u0435\u0441\u0438\u0432\u043d\u0438 \u0434\u0430\u043d\u043e\u0447\u043d\u0438 \u0441\u0442\u0430\u043f\u043a\u0438 \u043e\u0441\u043e\u0431\u0435\u043d\u043e \u0437\u0430 \u0434\u0430\u043d\u043e\u043a \u043d\u0430 \u0434\u043e\u0431\u0438\u0432\u043a\u0430, \u0431\u0438 \u0441\u0435 \u043e\u0431\u0435\u0437\u0431\u0435\u0434\u0438\u043b\u0435 \u0431\u0443\u045f\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0441\u0442\u0432\u0430 \u043a\u043e\u0438 \u043f\u043e\u0434\u043e\u0446\u043d\u0430 \u043c\u043e\u0436\u0435 \u0434\u0430 \u0441\u0435 \u0438\u0441\u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u0442\u0430\u0442 \u0437\u0430 \u0438\u043c\u043f\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430 \u043d\u0430 \u0432\u0438\u0441\u0442\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438 \u0440\u0435\u0448\u0435\u043d\u0438\u0458\u0430 \u043a\u0430\u043a\u043e \u043c\u0430\u0441\u043e\u0432\u043d\u043e \u0441\u0443\u0431\u0432\u0435\u043d\u0446\u0438\u043e\u043d\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0437\u0430 \u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435&nbsp; \u0444\u043e\u0442\u043e\u043d\u0430\u043f\u043e\u043d\u0441\u043a\u0438 \u0433\u0435\u043d\u0435\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440\u0438 \u043d\u0430 \u043a\u0440\u043e\u0432\u043e\u0432\u0438\u0442\u0435 \u043d\u0430 \u0434\u043e\u043c\u0430\u045c\u0438\u043d\u0441\u0442\u0432\u0430\u0442\u0430, \u0441\u0443\u0431\u0432\u0435\u043d\u0446\u0438\u043e\u043d\u0438\u0440\u0430\u045a\u0435 \u0437\u0430 \u0441\u043e\u043d\u0447\u0435\u0432\u0438 \u043a\u043e\u043b\u0435\u043a\u0442\u043e\u0440\u0438, \u043f\u043e\u0434\u043e\u0431\u0440\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u043d\u0430 \u0442\u0435\u0440\u043c\u0438\u0447\u043a\u0430\u0442\u0430 \u0438\u0437\u043e\u043b\u0430\u0446\u0438\u0458\u0430, \u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0435\u0442\u0441\u043a\u0438 \u0435\u0444\u0438\u043a\u0430\u0441\u043d\u0438 \u043f\u0440\u043e\u0437\u043e\u0440\u0446\u0438 \u0438\u0442\u043d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u041b\u0435\u043a\u0442\u0443\u0440\u0430: \u0415. \u041c.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Intervist\u00eb me Stefan Lutovskin<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Stefan Lutovski ka lindur n\u00eb vitin 1993 n\u00eb Manastir. Ka diplomuar n\u00eb Fakultetin e Elektroteknik\u00ebs dhe Teknologjive Informative n\u00eb Shkup, ku ka qen\u00eb edhe demonstrues n\u00eb l\u00ebnd\u00ebt e Institutit p\u00ebr makina elektrike, transformator\u00eb dhe pajisje, si dhe n\u00eb l\u00ebnd\u00ebn Konvertimi elektrotermik\u00eb. Ai ka punuar edhe n\u00eb sektorin industrial n\u00eb &#8220;Sever Subotica &#8211; Subotica Veri&#8221;, nj\u00eb nga fabrikat m\u00eb t\u00eb vjetra p\u00ebr prodhimin e makinave elektrike rrotulluese n\u00eb Evrop\u00ebn Juglindore, kur punoi edhe si inxhinier n\u00eb terren n\u00eb nj\u00eb projekt p\u00ebr riparimin e nj\u00eb gjeneratori n\u00eb hidrocentralin elektrik &#8220;Kozjak&#8221;. &#8220;. Aktualisht \u00ebsht\u00eb i pun\u00ebsuar n\u00eb Laboratorin p\u00ebr Makinat Elektrike t\u00eb Katedr\u00ebs t\u00eb Mekatronik\u00ebs n\u00eb Fakultetin e Inxhinieris\u00eb Elektrike t\u00eb Universitetit t\u00eb Lubjan\u00ebs dhe \u00ebsht\u00eb i angazhuar n\u00eb k\u00ebrkime shkencore n\u00eb fush\u00ebn e analiz\u00ebs dhe optimizimit t\u00eb makinave elektrike q\u00eb synojn\u00eb kryesisht industrin\u00eb e automobilave. p\u00ebr automjete elektrike.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nikolla Shindre: \u201cStefan Lutovski jeton n\u00eb Lubjan\u00eb, jetonte n\u00eb Shkup dhe vjen nga Manastiri. Ai ishte pjes\u00ebmarr\u00ebs aktiv n\u00eb Plenumin Studentor dhe n\u00eb protestat q\u00eb rrethuan vitet 2014 dhe 2015. Ai beson se revistat shkencore dhe punimet hulumtuese duhet t\u00eb jen\u00eb falas dhe t\u00eb disponueshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb sipas parimit t\u00eb aksesit t\u00eb hapur dhe se barazia n\u00eb qasjen n\u00eb dituri dhe njohuri t\u00eb reja shkencore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr luft\u00ebn&nbsp; klasore. Ai lufton&nbsp; p\u00ebr heqjen e pron\u00ebsis\u00eb intelektuale dhe t\u00eb drejtat&nbsp; autoriale n\u00eb mjedisin shkencor dhe arsimor, t\u00eb cilat nxisin rritjen e informacionit dhe pabarazin\u00eb ekonomike, duke kufizuar distribuimin e dijes. Zbulimi i lidhjes midis sistemit shoq\u00ebror dhe korrjes s\u00eb p\u00ebrfitimeve t\u00eb teknologjis\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tipar q\u00eb ka \u00e7do inxhinier. Lutovski hap \u00e7\u00ebshtjen e energjis\u00eb b\u00ebrthamore dhe n\u00eb prag t\u00eb k\u00ebtij dimri do t\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb sqaroj\u00eb disa nga konceptet q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me energjin\u00eb.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bota \u00ebsht\u00eb n\u00eb kriz\u00eb klimatike dhe energjike. Burimet (energjetike) t\u00eb fundme, dhe d\u00ebshira e pafund e njeriut p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur vazhdimisht natyr\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrfitimin e tij, formojn\u00eb kontradikt\u00eb. P\u00ebr fillim, si &nbsp;t\u00eb p\u00ebrballet njeriu me k\u00ebt\u00eb problem &#8211; munges\u00ebn e burimeve natyrore p\u00ebr t\u00eb krijuar energji?&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S. L.: \u201cNuk do t\u00eb thosha se problemi \u00ebsht\u00eb mungesa e burimeve natyrore, por mungesa e nj\u00eb numri t\u00eb mjaftuesh\u00ebm teknologjish t\u00eb pjekura q\u00eb sigurojn\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri dhe mjedis jet\u00ebsor t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm gjat\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb burimeve natyrore, me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb gjeneruar energji p\u00ebr nevojat njer\u00ebzore. Edhe l\u00ebnd\u00ebt djeg\u00ebse fosile ashtu edhe burimet e rinovueshme t\u00eb energjis\u00eb (BRE) klasifikohen n\u00eb grupin e burimeve natyrore, megjithat\u00eb energjia nga dielli \u00ebsht\u00eb e bollshme. Nga ky aspekt, nuk mund t\u00eb flasim p\u00ebr munges\u00eb t\u00eb sasis\u00eb t\u00eb energjis\u00eb n\u00eb dispozicion. \u00c7do sekond\u00eb n\u00eb b\u00ebrtham\u00ebn diellore, rreth 620 milion\u00eb ton\u00eb hidrogjen shkrihen n\u00eb nj\u00eb temperatur\u00eb prej rreth 15 milion\u00eb \u00b0C, duke \u00e7liruar nj\u00eb sasi t\u00eb madhe energjie, e paimagjinueshme p\u00ebr perceptimin ton\u00eb intuitiv t\u00eb energjis\u00eb dhe e pakrahasueshme me nevojat tona t\u00eb p\u00ebrditshme p\u00ebr energji. <strong>Sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb fundit, intensiteti i rrezatimit diellor mbi atmosfer\u00ebn e tok\u00ebs \u00ebsht\u00eb 1366 W\/m2<\/strong>. Pasi q\u00eb t\u00eb merren parasysh dukurit\u00eb e p\u00ebrthyerjes dhe p\u00ebrthithjes, sasia totale e energjis\u00eb diellore q\u00eb e mer\u00eb &nbsp;e gjith\u00eb sip\u00ebrfaqja e tok\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb prej 1 ore <strong>\u00ebsht\u00eb rreth 108,000 TWh<\/strong> (me fjal\u00eb: teravat or\u00eb). Do t\u00eb p\u00ebrpiqem t&#8217;i vendos n\u00eb kontekst k\u00ebto vlera. <strong>Sasia e energjis\u00eb diellore q\u00eb e mer\u00eb sip\u00ebrfaqja e tok\u00ebs n\u00eb periudh\u00eb prej nj\u00eb ore e gjysm\u00eb, \u00ebsht\u00eb pothuajse e barabart\u00eb me konsumin global vjetor t\u00eb energjis\u00eb &nbsp;p\u00ebr vitin 2021. N\u00ebse do t\u00eb dinim t\u00eb p\u00ebrdornim vet\u00ebm 0.1% t\u00eb k\u00ebsaj sasie potenciale energjie me vet\u00ebm 17% efikasitet n\u00eb konvertimin e energjis\u00eb, n\u00eb vit do<\/strong> t\u00eb gjeneronim &nbsp;<strong>aq energji sa konsumonim n\u00eb 2021. globalisht.<\/strong> Duke iu rikthyer pjes\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb pyetjes, nuk mendoj se p\u00ebrdorimi i vazhduesh\u00ebm i natyr\u00ebs nga njeriu \u00ebsht\u00eb problematik, n\u00eb fakt njeriu \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e natyr\u00ebs dhe burimet natyrore si elemente t\u00eb mjedisit jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb zgjatur mbijetes\u00ebn e tij. Prandaj, nga k\u00ebtu lind pyetja vall\u00eb duhet ta trajtojm\u00eb planetin si nj\u00eb burim? Patjet\u00ebr q\u00eb po. Toka \u00ebsht\u00eb gjithashtu &nbsp;burim edhe p\u00ebr organizmat e tjer\u00eb. Megjithat\u00eb, fokusi duhet t\u00eb jet\u00eb te q\u00ebndrueshm\u00ebria n\u00eb p\u00ebrdorim, jo \u200b\u200bte moderimi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb at\u00eb drejtim me pak\u00ebnaq\u00ebsi i afrohem diskursit popular publik q\u00eb i cakton rolin e protagonistit natyr\u00ebs dhe antagonistit njeriut, i cili me sa duket, me sjelljen e tij lakmitare dhe t\u00eb pap\u00ebrgjegjshme, cenon nj\u00ebfar\u00eb ekuilibri t\u00eb idealizuar dhe model t\u00eb p\u00ebrsosur harmonik t\u00eb natyr\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb iluzion. Qasja e till\u00eb \u00ebsht\u00eb egocentrike dhe antropocentrike, duke e deformuar realitetin. N\u00eb zhvillimin e tij evolucionar, planeti kaloi n\u00ebp\u00ebr shum\u00eb ngjarje kataklizmike q\u00eb n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre kontribuan n\u00eb formimin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile, p\u00ebrmes dekompozimit t\u00eb substancave organike q\u00eb dikur ishin organizma t\u00eb gjall\u00eb. Ato l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse fosile (qymyri, nafta, gazi natyror) ende dominojn\u00eb n\u00eb plot\u00ebsimin e nevojave tona p\u00ebr energji. Sistemet evolucionare t\u00eb jet\u00ebs do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb zhvillohen t\u00eb patrazuara edhe pas zhdukjes s\u00eb specieve njer\u00ebzore, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e pashmangshme n\u00eb planin afatgjat\u00eb, si\u00e7 tregohet nga gjetjet e nj\u00eb <strong>hulumtimi<\/strong> t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn shkencore multidisiplinare &#8220;Nature&#8221;, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn autor\u00ebt theksojn\u00eb se mbi 99 % e t\u00eb gjitha llojeve q\u00eb kan\u00eb ekzistuar ndonj\u00ebher\u00eb, tani jan\u00eb zhdukur. Hapi i par\u00eb n\u00eb p\u00ebrballimin me problemit dhe sfidave, \u00ebsht\u00eb njohja dhe afirmimi i t\u00eb v\u00ebrtetave objektive shkencore, me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb zbatuar zgjidhje radikale, <strong>jo reforma\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>N. Sh. Njeriu sot mund t\u00eb imagjinoj\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb pa shum\u00eb gj\u00ebra, si p\u00ebr shembull makin\u00eb, aeroplan, madje edhe internet, por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinohet jeta pa energji elektrike. Nuk mund t\u00eb b\u00ebhet pa energji elektrike dhe nuk mund t\u00eb b\u00ebhet me k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb prodhimi. Si t\u00eb mendohet p\u00ebr k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje, n\u00eb nivel global (n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi) dhe n\u00eb nivel lokal?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S. L.: \u201cJeta pa energji elektrike n\u00eb fakt do t\u00eb thot\u00eb jet\u00eb pa makina dhe aeroplan\u00eb n\u00eb form\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn i njohim sot, internet etj. Energjia elektrike \u00ebsht\u00eb forma m\u00eb e p\u00ebrshtatshme, m\u00eb e besueshme dhe m\u00eb efikase e energjis\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebrket transmetimit n\u00eb distanca t\u00eb gjata dhe shnd\u00ebrrimit n\u00eb lloje t\u00eb tjera energjie t\u00eb dobishme p\u00ebr ne, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn at\u00eb nj\u00eb element thelb\u00ebsisht t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm n\u00eb shumic\u00ebn e proceseve t\u00eb prodhimit, sistemeve fizike dhe njer\u00ebzore. Nevojave themelore njer\u00ebzore. Por pavar\u00ebsisht k\u00ebsaj, <strong>10% e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs n\u00eb vitin 2019 nuk kishte akses n\u00eb furnizimin me energji elektrike, madje 40% e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs n\u00eb vitin 2016 nuk kishte akses n\u00eb energji ekologjikisht t\u00eb pastra p\u00ebr p\u00ebrpunimin termik t\u00eb ushqimit<\/strong>. Nuk mendoj se duhet menduar n\u00eb drejtim t\u00eb uljes s\u00eb oreksit energjetik, por p\u00ebrshpejtimit intensiv t\u00eb tranzicionit energjetik q\u00eb imponohet si domosdoshm\u00ebri. Gjegj\u00ebsisht, kombinimi i zbatimit t\u00eb masave t\u00eb efikasitetit t\u00eb energjis\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt, energjia b\u00ebrthamore dhe burimet e rinovueshme t\u00eb energjis\u00eb jan\u00eb strumbullari i tranzicionit energjetik p\u00ebr nj\u00eb mjedis neutral t\u00eb karbonit. Por rrall\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb korrelacion midis tranzicionit t\u00eb energjis\u00eb dhe komponent\u00ebve&nbsp; klasore. Kush do t\u00eb marr\u00eb barr\u00ebn? Pun\u00ebtor\u00ebt apo kapitalist\u00ebt? Tani apo n\u00eb t\u00eb ardhmen? Tregjet e energjis\u00eb elektrike, si dhe tregu i lir\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, bazuar n\u00eb parimin e fitimit t\u00eb ashp\u00ebr, nuk ofrojn\u00eb zgjidhje p\u00ebr t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn kriz\u00eb. Duke iu n\u00ebnshtruar rregullave t\u00eb tregut, \u00ebsht\u00eb e mundur nj\u00eb nga rishp\u00ebrndarjet m\u00eb drastike t\u00eb pasuris\u00eb n\u00eb favor t\u00eb oligarkis\u00eb. P\u00ebr shembull, nga fillimi i pandemis\u00eb COVID-19 deri n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2022, dhjet\u00eb njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb pasur, m\u00eb shum\u00eb se dyfish e zmadhuan pasurin\u00eb e tyre , <strong>nga 700 miliard\u00eb dollar\u00eb, n\u00eb 1.5 trilion dollar\u00eb mendjemar\u00ebse<\/strong>. Trilion \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb q\u00eb nuk e kemi n\u00eb fjalorin ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mij\u00eb miliard\u00eb ose nj\u00ebsi me dymb\u00ebdhjet\u00eb zero. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ata e zmadhonin pasurin\u00eb e tyre me nj\u00eb norm\u00eb prej 15,000 dollar\u00eb n\u00eb sekond\u00eb ose 1.3 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb dit\u00eb. N\u00ebse k\u00ebta njer\u00ebz do t\u00eb humbnin 99.9% t\u00eb kapitalit t\u00eb tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, ata akoma do t\u00eb zot\u00ebronin&nbsp; m\u00eb shum\u00eb mjete se 99% e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs. Kjo \u00ebsht\u00eb \u00e7menduri. N\u00ebse p\u00ebr dik\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nuk jan\u00eb tregues i kalb\u00ebsis\u00eb dhe mosfunksionimit t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb tregut, at\u00ebher\u00eb ka problem serioz.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas nj\u00eb raporti nga ITEP (Institute of Taxation and Economic Policy &#8211; Instituti i Tatimeve dhe Politikave Ekonomike), 55 korporata n\u00eb Shtetet e Bashkuara kan\u00eb paguar sakt\u00ebsisht <strong>0 dollar\u00eb\u00a0 tatim federal t\u00eb fitimit \u00a0p\u00ebr vitin 2020,<\/strong> duke vazhduar nj\u00eb prirje dekadash t\u00eb shmangies s\u00eb taksave dhe ashtu duke i d\u00ebmtuar taksapaguesit p\u00ebr 12 miliard\u00eb dollar\u00eb. \u00a0Vet\u00ebm p\u00ebr vitin 2020 \u00cbsht\u00eb fjala shkall\u00eb t\u00eb turpshme tatimore prej 21%. Duke marr\u00eb parasysh k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna dhe p\u00ebr t\u00eb financuar transformimin e sistemeve energjetike, nevojitet nj\u00eb nd\u00ebrhyrje p\u00ebr t\u00eb shfuqizuar forcat e tregut dhe p\u00ebr t\u00eb vendosur norma t\u00eb larta tatimore t\u00eb fitimit deri n\u00eb 90% si dhe p\u00ebr heqjen e dividend\u00ebve, \u00a0ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr gjigant\u00ebt n\u00eb industrin\u00eb e naft\u00ebs. P\u00ebrndryshe, n\u00eb afat t\u00eb shkurt\u00ebr, k\u00ebto fonde mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr ngrirje, pra p\u00ebr kufizimin e \u00e7mimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike p\u00ebr periudh\u00ebn n\u00eb vijim. \u00cbsht\u00eb gjithashtu e drejt\u00eb dhe logjike t\u00eb diskutohet p\u00ebr nacionalizimin e rrjeteve t\u00eb shp\u00ebrndarjes, t\u00eb cilat kurr\u00eb nuk duheshte t\u00eb privatizohen , si dhe p\u00ebr vendosjen e monopolit shtet\u00ebror n\u00eb shp\u00ebrndarjen dhe furnizimin me energji elektrike. Pavar\u00ebsisht reputacionit q\u00eb ka koncepti i monopolit, jo t\u00eb gjitha monopolet jan\u00eb t\u00eb k\u00ebqija.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"799\" height=\"600\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Hydroelectric-power-plant-Three-Gorges-Dam-by-kthypryn.jpg\" alt=\"Hydroelectric power plant - Three Gorges Dam by kthypryn is licensed under CC BY-NC-ND 2.0.\" class=\"wp-image-10987\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Hydroelectric-power-plant-Three-Gorges-Dam-by-kthypryn.jpg 799w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Hydroelectric-power-plant-Three-Gorges-Dam-by-kthypryn-300x225.jpg 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Hydroelectric-power-plant-Three-Gorges-Dam-by-kthypryn-768x577.jpg 768w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Hydroelectric-power-plant-Three-Gorges-Dam-by-kthypryn-150x113.jpg 150w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Hydroelectric-power-plant-Three-Gorges-Dam-by-kthypryn-696x523.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 799px) 100vw, 799px\" \/><figcaption>Hydroelectric power plant &#8211; Three Gorges Dam by kthypryn is licensed under CC BY-NC-ND 2.0.\n\n\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>N. Sh. Prej dy-tre dekadash &nbsp;apelohet p\u00ebr t\u00eb investuar n\u00eb burimet e rinovueshme t\u00eb energjis\u00eb, por nuk ka p\u00ebrparim t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ka filluar that\u00ebsira e madhe, m\u00eb e madhja n\u00eb pes\u00eb shekujt e fundit, dhe kjo \u00ebsht\u00eb e keqe p\u00ebr hidrocentralet. Si t\u00eb veprohet me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ndotet minimalisht?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S. L.: N\u00eb Maqedoni, me dekada nuk ka progres t\u00eb duksh\u00ebm sa i p\u00ebrket investimeve kapitale p\u00ebr ndonj\u00eb kapacitet t\u00eb madh prodhues t\u00eb energjis\u00eb elektrike. Kur flasim p\u00ebr Evrop\u00ebn n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, v\u00ebrehet nj\u00eb rritje e vazhdueshme e pesh\u00ebs s\u00eb energjis\u00eb elektrike t\u00eb prodhuar nga teknologjit\u00eb e energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme n\u00eb bilancin total, dhe kjo <strong>rritje me 14% n\u00eb 10 vitet e fundit<\/strong>. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb zhg\u00ebnjyese, p\u00ebrqindja globale e p\u00ebrqindjes s\u00eb energjis\u00eb elektrike t\u00eb prodhuar nga teknologjit\u00eb me GHG t\u00eb ul\u00ebta (energjia b\u00ebrthamore dhe BRE) ka mbetur pothuajse e pandryshuar q\u00eb nga viti 1985. pavar\u00ebsisht rritjes s\u00eb shfryt\u00ebzimit t\u00eb BRE. <strong>N\u00eb vitin 1985, 64% e sasis\u00eb totale t\u00eb energjis\u00eb elektrike prodhohej nga djegia e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile. N\u00eb vitin 2021 kjo pjes\u00eb ishte 62%.<\/strong> Ky stagnim \u00ebsht\u00eb kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrjashtimit t\u00eb pajustifikuar t\u00eb energjis\u00eb b\u00ebrthamore nga bilanci i p\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Maqedoni nuk mund t\u00eb flasim p\u00ebr nj\u00eb that\u00ebsir\u00eb \u200b\u200bklasike, <strong>sepse sasia mesatare vjetore e reshjeve ka qen\u00eb pothuajse konstante n\u00eb 30 vitet e fundit<\/strong>. Problemi \u00ebsht\u00eb n\u00eb ciklet e parregullta kohore, pra n\u00eb dinamik\u00ebn me t\u00eb cil\u00ebn uji bie n\u00eb sip\u00ebrfaqe. Uji \u00ebsht\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i energjis\u00eb t\u00eb rinovueshme n\u00eb Maqedoni, dhe shfryt\u00ebzimi maksimal i hidropotencialit \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi jetike p\u00ebr zhvillimin e sektorit t\u00eb energjis\u00eb elektrike. Fuqia totale e instaluar e hidrocentraleve n\u00eb Maqedoni \u00ebsht\u00eb 554 MW (me fjal\u00eb: megavat), ose 40% e kapacitetit total t\u00eb instaluar t\u00eb AD EEM. Megjith\u00ebse konfigurimi i terrenit \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr shfryt\u00ebzimin e energjis\u00eb s\u00eb ujit q\u00eb rrjedh nga lumenjt\u00eb, si dhe p\u00ebr nd\u00ebrtimin e digave dhe formimin e kumulimeve, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur vet\u00ebm 26.6% e potencialit teknik ujor. Potenciali i pellgut t\u00eb lumit Vardar mbetet kryesisht i pashfryt\u00ebzuar. Sipas <strong>strategjis\u00eb p\u00ebr zhvillimin e energjis\u00eb deri n\u00eb vitin 2040 <\/strong>t\u00eb p\u00ebrgatitur nga MANU, potenciali teorik p\u00ebr fuqin\u00eb e instaluar t\u00eb objekteve prodhuese p\u00ebr prodhimin e energjis\u00eb elektrike nga burimet e rinovueshme n\u00eb Maqedoni \u00ebsht\u00eb rreth 7,3 GW (me fjal\u00eb: gigavat). Kontributi m\u00eb i madh n\u00eb potencialin teorik vjen nga energjia e er\u00ebs, por ajo kufizohet nga shpejt\u00ebsia e er\u00ebs dhe paarritshm\u00ebria e terrenit n\u00eb disa zona. Aktualisht, me kapacitetet ekzistuese, \u00ebsht\u00eb shfryt\u00ebzuar vet\u00ebm 8.1% e potencialit teorik t\u00eb energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme. P\u00ebrdorimi maksimal i BRE-ve, elektrifikimi i sektor\u00ebve t\u00eb transportit, ngrohja dhe ftohja jan\u00eb hapa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr ndotje minimale n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N. Sh. Kujdesi p\u00ebr energjin\u00eb b\u00ebrthamore \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm tek shumica e ambientalist\u00ebve, por jo tek t\u00eb gjith\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt e energjis\u00eb. N\u00eb Ballkan ka nga dy centrale b\u00ebrthamore, n\u00eb Bullgari dhe Rumani dhe nj\u00eb n\u00eb Slloveni. Maqedonia ndoshta nuk mund ta ket\u00eb t\u00eb saj\u00ebn, por ndoshta kjo \u00e7\u00ebshtje duhet t\u00eb rajonalizohet. Cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi juaj si elektricist p\u00ebr energjin\u00eb b\u00ebrthamore?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S. L. Aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur energjin\u00eb e b\u00ebrtham\u00ebs atomike n\u00eb nj\u00eb reaksion b\u00ebrthamor t\u00eb kontrolluar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga arritjet dhe m\u00ebnyrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme teknologjike p\u00ebr t\u00eb gjeneruar nj\u00eb sasi t\u00eb madhe energjie pa emetimin e gazeve t\u00eb d\u00ebmshme qelqor\u00eb, dhe pa shkaktuar ndotje t\u00eb ajrit. Ankthi dhe <strong>opinioni negativ i publikut p\u00ebr energjin\u00eb b\u00ebrthamore<\/strong> \u00ebsht\u00eb formuar n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nga tre ngjarje, d.m.th. fatkeq\u00ebsi b\u00ebrthamore: Three Mile Island n\u00eb 1979. n\u00eb SHBA, \u00c7ernobili n\u00eb 1986. n\u00eb Ukrain\u00eb dhe Fukushima n\u00eb 2011. n\u00eb Japoni. Ndjenja e till\u00eb publike \u00ebsht\u00eb gjithashtu pasoj\u00eb e fushat\u00ebs agresive dhe t\u00eb pabaz\u00eb kund\u00ebr teknologjis\u00eb b\u00ebrthamore nga l\u00ebvizjet mjedisore dhe aktivist\u00ebt, q\u00eb m\u00eb von\u00eb u shnd\u00ebrruan n\u00eb politik\u00eb populiste n\u00eb Gjermani. Eko-aktivist\u00ebt jan\u00eb pik\u00ebrisht ata q\u00eb duhet t\u00eb mb\u00ebshtesin dhe mbrojn\u00eb me zell energjin\u00eb b\u00ebrthamore si nj\u00eb nga teknologjit\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurta, m\u00eb t\u00eb pastra dhe m\u00eb t\u00eb besueshme p\u00ebr prodhimin e energjis\u00eb elektrike. Statistika e m\u00ebposhtme \u00ebsht\u00eb baz\u00eb p\u00ebr nj\u00eb pretendim t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"626\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/6517586705_80a5995d9d_c.jpg\" alt=\"&quot;Calvert Cliffs Nuclear Power Plant, Units 1 and 2&quot; by NRCgov is licensed under CC BY-NC-ND 2.0.\" class=\"wp-image-10986\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/6517586705_80a5995d9d_c.jpg 800w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/6517586705_80a5995d9d_c-300x235.jpg 300w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/6517586705_80a5995d9d_c-768x601.jpg 768w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/6517586705_80a5995d9d_c-150x117.jpg 150w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/6517586705_80a5995d9d_c-696x545.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption>&#8220;Calvert Cliffs Nuclear Power Plant, Units 1 and 2&#8221; by NRCgov is licensed under CC BY-NC-ND 2.0.\n\n\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Sipas nj\u00eb <strong>studimi<\/strong> t\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cEnvironmental research\u201d, si pasoj\u00eb e ndotjes s\u00eb ajrit t\u00eb shkaktuar nga djegia e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile me fokus grimcat PM 2.5 (grimca me diamet\u00ebr 2.5 mikrometra), vdesin deri n\u00eb 8.7 milion\u00eb njer\u00ebz. \u00e7do vit. Megjithat\u00eb, duke marr\u00eb parasysh faktin se pjesa m\u00eb e madhe e energjis\u00eb elektrike t\u00eb prodhuar sot (pothuajse dy t\u00eb tretat) \u00ebsht\u00eb nga l\u00ebnd\u00ebt djeg\u00ebse fosile, pritet q\u00eb ato t\u00eb jen\u00eb shkaku i m\u00eb shum\u00eb vdekjeve sesa burimet e tjera. P\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb krahasim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe korrekt t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb vdekshm\u00ebris\u00eb nga burime t\u00eb ndryshme t\u00eb energjis\u00eb, nevojitet nj\u00eb analiz\u00eb e vdekjeve t\u00eb shkaktuara p\u00ebr nj\u00ebsi t\u00eb energjis\u00eb elektrike t\u00eb prodhuar. Krahasimi b\u00ebhet p\u00ebr 1 TWh (me fjal\u00eb: teravat or\u00eb). P\u00ebraf\u00ebrsisht ky, &nbsp;<strong>\u00ebsht\u00eb konsumi vjetor i energjis\u00eb elektrike i 150 mij\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb Bashkimin Evropian.<\/strong> Rezultatet tregojn\u00eb se qymyri \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs <strong>p\u00ebr 32,72 vdekje p\u00ebr teravat or\u00eb t\u00eb energjis\u00eb elektrike t\u00eb prodhuar<\/strong>, nd\u00ebrsa energjia b\u00ebrthamore \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr 0,03 vdekje, duke respektuar <strong>numrin e vdekjeve nga fatkeq\u00ebsit\u00eb b\u00ebrthamore n\u00eb \u00c7ernobil dhe Fukushima.<\/strong> Sipas nj\u00eb <strong>raporti <\/strong>t\u00eb vitit 2020 t\u00eb autoriteteve qeveritare japoneze, numri i t\u00eb vdekurve nga fatkeq\u00ebsia e Fukushim\u00ebs vler\u00ebsohet n\u00eb 2314, dhe vet\u00ebm nj\u00eb ka vdekur si pasoj\u00eb e rrezatimit jonizues dhe pjesa tjet\u00ebr si pasoj\u00eb e stresit fizik dhe mendor t\u00eb evakuimit. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, n\u00ebse do t\u00eb jetonit n\u00eb nj\u00eb qytet me 150 mij\u00eb banor\u00eb i cili ka konsum vjetor t\u00eb energjis\u00eb elektrike prej 1 teravat or\u00eb, dhe n\u00ebse ai qytet t\u00ebr\u00ebsisht do t\u00eb furnizohej nga nj\u00eb central b\u00ebrthamor, mesatarisht, <strong>do t\u00eb kishte vet\u00ebm nj\u00eb vdekje n\u00eb \u00e7do 33 vjet,<\/strong> e shkaktuar si pasoj\u00eb nga energjia &nbsp;elektrike b\u00ebrthamore. N\u00ebse qyteti do t\u00eb furnizohej nga nj\u00eb termocentral elektrik me linjit (lloj th\u00ebngjilli me vler\u00eb t\u00eb ul\u00ebt kalorifike) si ai q\u00eb p\u00ebrdor REK &#8220;Manastiri&#8221;, <strong>\u00e7do vit do t\u00eb kishte nga 33 vdekje<\/strong> si pasoj\u00eb e ndotjes s\u00eb ajrit. P\u00ebr sa i p\u00ebrket siguris\u00eb, energjia b\u00ebrthamore ka nj\u00eb dosje pak m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se hidrocentralet elektrike dhe fermat me er\u00eb. Megjithat\u00eb, t\u00eb dyja teknologjit\u00eb me GHG t\u00eb ul\u00ebta jan\u00eb po aq t\u00eb sigurta dhe pakrahasuesh\u00ebm m\u00eb t\u00eb mira se l\u00ebnd\u00ebt djeg\u00ebse fosile.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb nga avantazhet e energjis\u00eb b\u00ebrthamore \u00ebsht\u00eb shkalla e lart\u00eb e besueshm\u00ebris\u00eb dhe planifikimit t\u00eb prodhimit n\u00eb krahasim me BRE-t\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb natyr\u00ebs stokastike (t\u00eb rast\u00ebsishme). Si nj\u00eb tregues karakteristik i besueshm\u00ebris\u00eb, shpesh p\u00ebrdoret i ashtuquajturi, faktori i ngarkes\u00ebs, d.m.th. faktori i shfryt\u00ebzimit i cili zakonisht shprehet n\u00eb p\u00ebrqindje dhe p\u00ebrkufizohet si raport i energjis\u00eb elektrike t\u00eb prodhuar nga nj\u00eb burim i caktuar n\u00eb nj\u00eb interval kohor t\u00eb caktuar (zakonisht nj\u00eb vit) dhe sasis\u00eb teorike t\u00eb energjis\u00eb q\u00eb do t\u00eb prodhohej n\u00ebse termocentrali do t\u00eb punonte me fuqin\u00eb nominale t\u00eb instaluar vazhdimisht n\u00eb periudh\u00ebn e konsideruar. P\u00ebr shembull, <strong>p\u00ebr vitin 2021, ky faktor shfryt\u00ebzimi p\u00ebr centralet b\u00ebrthamore ishte 92,7%, p\u00ebr centralet me er\u00eb 34,6%, dhe p\u00ebr centralet fotovoltaike 24,6%.<\/strong> Ajo \u00ebsht\u00eb, si t\u00eb themi, se centralet b\u00ebrthamore n\u00eb 2021. prodhonin energji elektrike me kapacitetin e tyre t\u00eb instaluar p\u00ebr 11 muaj t\u00eb vitit, centralet e er\u00ebs p\u00ebr rreth 4 muaj t\u00eb vitit, impiantet fotovoltaike p\u00ebr 3 muaj, dhe n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb vitit ishte sikur nuk prodhonin fare. . Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn fuqi nominale, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb prej nj\u00eb viti, nj\u00eb central b\u00ebrthamor do t\u00eb prodhonte 58.1% m\u00eb shum\u00eb energji elektrike se nj\u00eb ferm\u00eb me er\u00eb dhe 68.1% m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb central fotovoltaik.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb gjitha teknologjit\u00eb e prodhimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike kan\u00eb nj\u00ebfar\u00eb ndikimi n\u00eb mjedis. Nj\u00eb nga komponent\u00ebt p\u00ebrmes t\u00eb cilit manifestohet nj\u00eb ndikim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i tok\u00ebs p\u00ebr nd\u00ebrtimin e objekteve energjetike. Dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, energjia b\u00ebrthamore \u00ebsht\u00eb me karakteristikat m\u00eb t\u00eb mira. P\u00ebrkat\u00ebsisht, centraleve b\u00ebrthamore u nevojiten vet\u00ebm <strong>0.3 m2 sip\u00ebrfaqe p\u00ebr t\u00eb prodhuar nj\u00eb megavat or\u00eb energji elektrike. Nga ana tjet\u00ebr, termocentralet fotovoltaike z\u00ebn\u00eb 19 m2 <\/strong>p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sasi energjie<strong>,<\/strong> pra kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr 63 her\u00eb m\u00eb shum\u00eb sip\u00ebrfaqe. Megjithat\u00eb, duke pasur parasysh faktin se kalimi i energjis\u00eb n\u00eb teknologjit\u00eb me karbon t\u00eb ul\u00ebt do t\u00eb parandalonte miliona vdekje nga ndotja e ajrit dhe do t\u00eb kufizonte ndryshimet klimatike, rritja e sip\u00ebrfaqes s\u00eb tok\u00ebs s\u00eb pushtuar p\u00ebr nd\u00ebrtimin e objekteve energjetike, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb tokat joproduktive, \u00ebsht\u00eb \u00e7mim i vog\u00ebl q\u00eb duhet t\u00eb paguhet.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, nj\u00eb nga disavantazhet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb energjis\u00eb b\u00ebrthamore i referohet kostove t\u00eb larta t\u00eb investimeve kapitale p\u00ebr nd\u00ebrtimin e centralit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb detyr\u00eb e gjat\u00eb dhe komplekse. Vler\u00ebsimet e kostove t\u00eb tilla ndryshojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb vendndodhjes dhe sipas nj\u00eb raporti nga EIA (Administrata e Informacionit t\u00eb Energjis\u00eb n\u00eb SHB- U.S. Energy Information Administration), t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt mund t\u00eb arrijn\u00eb vler\u00eb deri n\u00eb 6041 dollar\u00eb p\u00ebr kW t\u00eb instaluar (me fjal\u00eb: kilovat) p\u00ebr gjenerat\u00ebn e re t\u00eb reaktor\u00ebve dhe teknologjit\u00eb moderne b\u00ebrthamore. Si m\u00eb her\u00ebt, p\u00ebr ilustrim m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm, nevojitet &nbsp;krahasim i kostove p\u00ebr nj\u00ebsi t\u00eb energjis\u00eb elektrike t\u00eb prodhuar. N\u00eb llogaritjen e kostove jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb, investimi p\u00ebr nd\u00ebrtimin si dhe kostot operative p\u00ebr mir\u00ebmbajtjen dhe karburanti. Vlera e kostove p\u00ebr prodhimin e 1 MWh energji elektrike n\u00eb vitin 2019. nga nj\u00eb central b\u00ebrthamor elektrik, <strong>ka qen\u00eb &nbsp;155 dollar\u00eb, nga era 41 dollar\u00eb dhe nga fotovoltaiku 40 dollar\u00eb, <\/strong>duke i b\u00ebr\u00eb k\u00ebto teknologji t\u00eb BRE m\u00eb t\u00eb lira se ato q\u00eb ne i quanim burime konvencionale t\u00eb energjis\u00eb. \u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se n\u00eb dekad\u00ebn e fundit kostot e BRE-ve jan\u00eb ulur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksponenciale me 89% t\u00eb pabesueshme p\u00ebr centralet fotovoltaike, dhe 70% p\u00ebr fermat me er\u00eb n\u00eb tok\u00eb. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, kjo tendenc\u00eb zhvillimi n\u00eb r\u00ebnie t\u00eb shpejt\u00eb vjen si pasoj\u00eb e rritjes s\u00eb prodhimit t\u00eb paneleve fotovoltaike, e cila mund\u00ebsoi marrjen e njohurive p\u00ebr optimizimin e procesit t\u00eb prodhimit, pra paraqet nj\u00eb shembull shkollor t\u00eb konceptit t\u00eb &#8220;m\u00ebsim p\u00ebrmes blerjes&#8221;(learning-by-doing). I nj\u00ebjti mekaniz\u00ebm i intensifikimit t\u00eb&nbsp; hulumtimit &nbsp;dhe rritjes s\u00eb investimeve p\u00ebr zbatim, do t\u00eb kishte nj\u00eb ndikim pozitiv n\u00eb uljen e kostove t\u00eb opsionit b\u00ebrthamor n\u00eb planin afatgjat\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr teknologjit\u00eb premtuese si reaktor\u00ebt b\u00ebrthamor\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl modular\u00eb (SMRs), reaktor\u00eb b\u00ebrthamor\u00eb q\u00eb p\u00ebrdorin torium (Th ) si l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse <strong>(n\u00eb Kin\u00eb po kryhet nj\u00eb eksperiment p\u00ebr testim t\u00eb nj\u00eb prototipi),<\/strong> nxjerrja e uraniumit nga uji i detit, etj. <strong>Vler\u00ebsohe<\/strong>t se p\u00ebrqendrimi i uraniumit n\u00eb oqeane \u00ebsht\u00eb 3 miligram\u00eb p\u00ebr met\u00ebr kub uj\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb uj\u00ebrat e detit p\u00ebrmbajn\u00eb gjithsej rreth 4.5 miliard\u00eb ton\u00eb uranium. Sipas nj\u00eb studimi q\u00eb ofron nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrparimit t\u00eb teknologjis\u00eb, kostoja e nxjerrjes s\u00eb nj\u00eb kilogrami oksid uraniumi (U3O8) \u00ebsht\u00eb ulur nga 2000 dollar\u00eb n\u00eb vitin 1984. n\u00eb 500 dollar\u00eb n\u00eb vitin 2018. N\u00ebse kjo teknologji maturohet dhe b\u00ebhet e disponueshme n\u00eb treg, energjia b\u00ebrthamore mund t\u00eb klasifikohet n\u00eb grupin e burimeve t\u00eb rinovueshme t\u00eb energjis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatkeq\u00ebsisht, sipas treguesve ekonomik\u00eb, nuk shoh ndonj\u00eb skenar n\u00eb t\u00eb cilin Maqedonia mund t\u00eb ket\u00eb centralin e saj b\u00ebrthamor n\u00eb t\u00eb ardhmen, edhe pse ideja nuk \u00ebsht\u00eb e re dhe daton q\u00eb nga periudha e RSFJ-s\u00eb kur nd\u00ebrtimi i centraleve b\u00ebrthamore elektrike mendoheshte n\u00eb t\u00eb gjitha republikat federale. Edhe Strategjia <strong>p\u00ebr zhvillimin e energjetik\u00ebs n\u00eb Maqedoni p\u00ebr periudh\u00ebn 2008-2020 me vizion deri n\u00eb vitin 2030.<\/strong> n\u00eb nj\u00ebrin nga kapitujt parashikonte &nbsp;program b\u00ebrthamor, dhe si lokacion potencial p\u00ebr nd\u00ebrtim ve\u00e7ohej rajoni i Mavrov\u00ebs n\u00eb kombinim me sistemin hidroenergjetik t\u00eb &nbsp;planifikuar t\u00eb \u00c7ebrenit dhe Galisht\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cilin flitet me dekada. Megjithat\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb hulumtim i thelluar p\u00ebr t\u00eb analizuar sfidat teknike dhe n\u00ebse realizimi i nj\u00eb projekti t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe i mundur. Un\u00eb gjithsesi mendoj se shumica e problemeve dhe \u00e7\u00ebshtjeve n\u00eb Ballkan duhet t\u00eb rajonalizohen dhe unifikohen. Sipas shembullit t\u00eb centralit b\u00ebrthamor elektrik &#8220;K\u00ebrshko&#8221;, i cili \u00ebsht\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt shtet\u00ebrore t\u00eb Sllovenis\u00eb dhe Kroacis\u00eb, bashk\u00ebpunimi rajonal p\u00ebr krijimin e kapaciteteve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta b\u00ebrthamore n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi dhe interes thelb\u00ebsor. Shpresoj q\u00eb t\u00eb ashtuquajturat kriza do t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb demistifikimin e tem\u00ebs s\u00eb energjis\u00eb atomike n\u00eb publik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N. Sh. Ekolog\u00ebt nuk jan\u00eb optimist\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e mjedisit, ekonomist\u00ebt jan\u00eb pesimist\u00eb p\u00ebr likuiditetin, ekspert\u00ebt e energjis\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht ata m\u00eb konservator\u00ebt p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e prodhimit t\u00eb energjis\u00eb elektrike. K\u00ebto probleme duhet t\u00eb zgjidhen bashk\u00ebrisht. Si inxhinier, \u00e7far\u00eb korrelacionesh shihni midis rendit aktual ekonomik &#8211; kapitalizmit dhe minierave t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para p\u00ebr energji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S. L. Si\u00e7 e theksova m\u00eb her\u00ebt, nuk mendoj se nxjerrja e l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para p\u00ebr energji \u00ebsht\u00eb problematike n\u00eb vetvete. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr vendosjen e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb dhe nj\u00eb mjedisi t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm. Un\u00eb mendoj se ekonomist\u00ebt duhet t\u00eb shqet\u00ebsohen m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr faktin se varf\u00ebria energjetike \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb realitet <strong>p\u00ebr rreth 3 miliard\u00eb njer\u00ebz n\u00eb planet,<\/strong> dhe t\u00eb shpenzojn\u00eb m\u00eb pak koh\u00eb duke analizuar p\u00ebrmes parametrave q\u00eb nuk jan\u00eb aq reale, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrcaktojn\u00eb shkall\u00ebn e aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb shk\u00ebmbyer \u00a0mallrat shpejt. dhe realizimi i transaksioneve n\u00eb t\u00eb cilat \u00e7mimi \u00ebsht\u00eb pasqyrim i vler\u00ebs reale. Motivi themelor i rendit aktual ekonomik dhe i ekonomis\u00eb s\u00eb tregut \u00ebsht\u00eb d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga shitja dhe tregtimi n\u00eb tregjet bot\u00ebrore. Mbivlera e prodhuar nga pun\u00ebtor\u00ebt dhe e realizuar n\u00ebp\u00ebrmjet shitjeve, p\u00ebrvet\u00ebsohet nga klasa kapitaliste dhe akumulohet si kapital. \u00c7do gj\u00eb q\u00eb pak\u00ebson apo pengon k\u00ebt\u00eb akumulim t\u00eb kapitalit, \u00ebsht\u00eb n\u00eb d\u00ebm t\u00eb pronar\u00ebve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, kapitalizmi, paq\u00ebndrueshm\u00ebria dhe shkat\u00ebrrimi i mjedisit jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrthurura. Meqen\u00ebse q\u00ebllimi kryesor i prodhimit \u00ebsht\u00eb fitimi, ekziston nj\u00eb penges\u00eb artificiale (ekonomike) p\u00ebr zbatimin e zgjidhjeve t\u00eb njohura teknologjike funksionale p\u00ebr shkak t\u00eb kostos s\u00eb tyre t\u00eb lart\u00eb, e cila do t\u00eb kufizonte fitimin dhe do t&#8217;i vinte pronar\u00ebt n\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb pafavorsh\u00ebm n\u00eb luft\u00ebn e pafundme p\u00ebr dominim n\u00eb tregjet.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"600\" src=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/3071940298_95f5175c63_o.jpg\" alt=\"&quot;electricity power plant, Kozani, Greece&quot; by lisamurray is licensed under CC BY-ND 2.0.\" class=\"wp-image-10985\" srcset=\"https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/3071940298_95f5175c63_o.jpg 450w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/3071940298_95f5175c63_o-225x300.jpg 225w, https:\/\/glasniidei.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/3071940298_95f5175c63_o-150x200.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><figcaption>&#8220;electricity power plant, Kozani, Greece&#8221; by lisamurray is licensed under CC BY-ND 2.0.\n\n\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>N. Sh. \u201cIa vlen t\u00eb kursehet.\u201d \u00ebsht\u00eb maksim\u00eb &nbsp;gjermane t\u00eb cil\u00ebn k\u00ebto dit\u00eb e ka pranuar e gjith\u00eb Evropa. Jugu i eksploatuar \u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar me recesione, koncesione, masa shtr\u00ebnguese dhe heshtje. Deri m\u00eb tani interpretohej si munges\u00eb e Bot\u00ebs s\u00eb Tret\u00eb, por ka filluar t\u00eb shfaqet &nbsp;munges\u00eb e emergjent\u00ebve. Si t\u00eb debatohet edhe p\u00ebr k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S. L. Vlen t\u00eb kursehet, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb rishp\u00ebrndar\u00eb barr\u00ebn n\u00eb kushte t\u00eb shp\u00ebrndarjes s\u00eb pabarabart\u00eb dhe t\u00eb padrejt\u00eb t\u00eb energjis\u00eb dhe mjeteve. Masat e kursimit q\u00eb Qeveria ja u propozoj&nbsp; familjeve t\u00eb tipit: fikni kompjuterin pas p\u00ebrfundimit t\u00eb pun\u00ebs me t\u00eb, shk\u00ebputni karikuesit t\u00eb baterive nga prizat (lap-top, celular\u00eb) etj., p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb efekt t\u00eb pap\u00ebrfillsh\u00ebm n\u00eb konsum, jan\u00eb thelb\u00ebsisht arrogante n\u00eb kontekstin e nj\u00eb politike t\u00eb padrejt\u00eb tatimore dhe nuk jan\u00eb zgjidhje. Sistemi tatimor n\u00eb Maqedoni nuk \u00ebsht\u00eb as i shesht\u00eb si\u00e7 theksohet, por regresiv, pra t\u00eb varfrit paguajn\u00eb taks\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se t\u00eb pasurit. N\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre? Po t\u00eb shikosh buxhetet nd\u00ebr vite, tatimi mbi vler\u00ebn e shtuar (TVSH) p\u00ebrb\u00ebn rreth 43% t\u00eb totalit t\u00eb t\u00eb ardhurave tatimore, pra gati gjysma e taksave q\u00eb mblidhen jan\u00eb nga TVSH-ja, gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsisht e padrejt\u00eb dhe regresive sepse p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb norm\u00eb fikse t\u00eb mallrave dhe sh\u00ebrbimeve. P\u00ebr shembull, n\u00ebse shpenzoni 6.000 denar\u00eb n\u00eb supermarket, do t\u00eb paguani 1.080 denar\u00eb TVSH, pavar\u00ebsisht nga t\u00eb ardhurat tuaja. N\u00ebse ato 1.080 denar\u00eb parashikohen n\u00eb pag\u00eb minimale prej 18.000 denar\u00eb, ato p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb 6% t\u00eb t\u00eb ardhurave. N\u00ebse projektohen me pag\u00eb prej 60.000 denar\u00eb, ato arrijn\u00eb n\u00eb 1,8% t\u00eb t\u00eb ardhurave. Pra, dikush me rrog\u00eb 300 euro paguan 6%, e dikush me pag\u00eb 1000 euro paguan 1.8% taks\u00eb. Ky parim i ngjan Superhikut, nj\u00eb anti-hero nga nj\u00eb strip i Alan Fordit q\u00eb vjedh nga t\u00eb varf\u00ebrit dhe u jep t\u00eb pasurve. Me ndryshimin e politik\u00ebs tatimore dhe vendosjen e normave t\u00eb larta t\u00eb taksave progresive, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr tatimin mbi fitimin, do t\u00eb siguroheshin mjete buxhetore q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr zbatimin e zgjidhjeve reale si subvencione masive p\u00ebr instalimin e gjenerator\u00ebve fotovoltaik\u00eb n\u00eb \u00e7atit\u00eb e sht\u00ebpive, subvencione p\u00ebr kolektor\u00ebt diellor\u00eb, p\u00ebrmir\u00ebsimi i termoizolimit, instalim i dritareve me efikasitet energjetik etj.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0415\u043b\u0435\u043a\u0442\u0440\u0438\u0447\u043d\u0430\u0442\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0435 \u043d\u0430\u0458\u043f\u043e\u0433\u043e\u0434\u043d\u0438\u043e\u0442, \u043d\u0430\u0458\u0434\u043e\u0432\u0435\u0440\u043b\u0438\u0432\u0438\u043e\u0442 \u0438 \u043d\u0430\u0458\u0435\u0444\u0438\u043a\u0430\u0441\u043d\u0438\u043e\u0442 \u043e\u0431\u043b\u0438\u043a \u043d\u0430 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430 \u0432\u043e \u043e\u0434\u043d\u043e\u0441 \u043d\u0430 \u043f\u0440\u0435\u043d\u043e\u0441 \u043d\u0430 \u0433\u043e\u043b\u0435\u043c\u0438 \u0440\u0430\u0441\u0442\u043e\u0458\u0430\u043d\u0438\u0458\u0430 \u0438 \u043f\u0440\u0435\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u0443\u0432\u0430\u045a\u0435 \u0432\u043e \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u0442\u0438, \u0437\u0430 \u043d\u0430\u0441 \u043a\u043e\u0440\u0438\u0441\u043d\u0438 \u0432\u0438\u0434\u043e\u0432\u0438 \u0435\u043d\u0435\u0440\u0433\u0438\u0458\u0430, \u0448\u0442\u043e \u0458\u0430 \u043f\u0440\u0430\u0432\u0438 \u0441\u0443\u0448\u0442\u0438\u043d\u0441\u043a\u0438 \u043d\u0435\u0437\u0430\u043c\u0435\u043d\u043b\u0438\u0432 \u0435\u043b\u0435\u043c\u0435\u043d\u0442 \u0432\u043e \u043f\u043e\u0432\u0435\u045c\u0435\u0442\u043e \u043f\u0440\u043e\u0438\u0437\u0432\u043e\u0434\u0441\u0442\u0432\u0435\u043d\u0438 \u043f\u0440\u043e\u0446\u0435\u0441\u0438, \u0444\u0438\u0437\u0438\u0447\u043a\u0438 \u0441\u0438\u0441\u0442\u0435\u043c\u0438 \u0438 \u043e\u0441\u043d\u043e\u0432\u043d\u0430 \u0447\u043e\u0432\u0435\u043a\u043e\u0432\u0430 \u043f\u043e\u0442\u0440\u0435\u0431\u0430. \/ Energjia elektrike \u00ebsht\u00eb forma m\u00eb e p\u00ebrshtatshme, m\u00eb e besueshme dhe m\u00eb efikase e energjis\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebrket transmetimit n\u00eb distanca t\u00eb gjata dhe shnd\u00ebrrimit n\u00eb lloje t\u00eb tjera energjie t\u00eb dobishme p\u00ebr ne, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn at\u00eb nj\u00eb element thelb\u00ebsisht t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm n\u00eb shumic\u00ebn e proceseve t\u00eb prodhimit, sistemeve fizike dhe njer\u00ebzore.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11026,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"episode_type":"","audio_file":"","cover_image":"","cover_image_id":"","duration":"","filesize":"","date_recorded":"","explicit":"","block":"","filesize_raw":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[84],"class_list":{"0":"post-10994","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-58","8":"tag-84"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10994"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11027,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10994\/revisions\/11027"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/glasniidei.mk\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}